![Travma İle İlişkili Bozukluklar - Madalyon Psikiyatri Merkezi Travma İle İlişkili Bozukluklar](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2022/02/Travma-Ile-Iliskili-Bozukluklar.png)
Travma İle İlişkili Bozukluklar
Travma en genel tanımıyla bireyin ruhsal durumu ve kişiliği üzerinde kalıcı etki bırakan olağan dışı bir yaşantıdan kaynaklanan rahatsızlık durumudur. Travmaları kısa süreli ve süreğen travmalar olarak 2 tipte incelemek mümkündür. Kısa süreli travmalar deprem, yangın gibi doğal afetler, trafik kazaları gibi aniden ortaya çıkabilen ve devamlılığı olmayan olaylar sonucu oluşurken süreğen travmalar aile içi şiddet, ihmal, istismar gibi süreklilik arz eden durumları kapsar. Her bireyin yaşadığı olayları veya travma etkisi yaratabilecek felaket niteliğindeki yaşantıları algılama ve anlamlandırma biçimi farklılaşır. Bir kimseye göre yaşanan durum/olay üstesinden gelmesi mümkün duygular ortaya çıkarırken bir başkası tarafından travmatik bir durum olarak deneyimlenebilir. Bu durum kişinin gelişimsel süreçleri, genetik yapılanması, sosyal çevresi gibi birçok faktöre göre şekillenir.
Akut Stres Bozukluğu (Asb)
Akut stres bozukluğu kişilerin travmatik yaşantıya maruz kaldıktan hemen sonra semptom geliştirdikleri durumdur. Tanı kriterlerine göre stresli olaydan sonraki 3 günden daha fazla sürmesi ve olaydan sonraki 1 aylık süreyi aşmaması gerekir. Eğer semptomlar 1 aydan fazla sürmüşse buna akut stres bozukluğu denilmez. Sonrasında sıkıntıların devam ettiği kişilerin pek çoğuna travma sonrası stres bozukluğu tanısı konulmaktadır. Ciddi yaralanmalar, cinsel ya da fiziksel istismar, bir yakının ölümü gibi olaylar akut stres bozukluğuna sebep olabilecek yaşantılardır. Fakat her yas süreci travmaya dönüşmez.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (Tssb)
Travma sonrası stres bozukluğunda semptomlar genellikle travmanın hemen sonrasında ortaya çıkmaz. Kişiler travmatik olayın üzerinden bir süre geçtikten sonra olay anını tekrar tekrar yaşarlar (flashback) ve olay hakkında düşünmekten belirgin şekilde kaçınırlar. Yaşananlardan kendilerini sorumlu tutarak suçluluk duygusu geliştirebilirler. Terleme, titreme, odaklanma güçlükleri, uykudan irkilerek uyanma ve her an tetikte olma gibi fizyolojik uyarılmalar sık görülen semptomlardandır. Travmatik olayın uzun sürmesi, nadir görülen bir durum olması ve şiddetinin aşırılığı bireylerin TSSB geliştirme olasılıklarını arttırır. Aynı zamanda kişilerin çocukları, eşi, akrabaları gibi yakın çevresindeki insanların deneyimlediği travmatik durumlar da TSSB geliştirme olasılıklarını arttıran nedenlerden biridir.
Yetişkinler için travma yaratabilecek olaylar çocuklar için olmayabilir. Özellikle de 6 yaş öncesi travma kriterleri belirgin şekilde farklılaşabilir. Olayı doğrudan yaşama, özellikle birincil bakım verenlerin (anne, baba vs.) başına gelenlere tanıklık etme ya da öğrenme çocuklarda TSSB gelişimine yol açabilecek durumlardır. 0-6 yaş döneminde yetişkinlerde var olan travmatik olayı yeniden yaşantılama, yani flashbackler yoktur. Çünkü bu dönemde soyut düşünme becerileri henüz tam olarak gelişmemiştir. Çocuklar yaşanan olayı hatırlamayabilirler fakat olayı çağrıştıran nesnelerden, kişilerden ve durumlardan kaçınırlar. Çocuklarda travma sonrası stres bozukluğu incelenirken travmatik olaylara medya yoluyla maruz kalma durumu dışlanmaktadır. 6 yaş ve öncesinde ben merkezli düşünce yapısı hakim olduğundan çocuk yalnızca kendisini ve yakınlarını düşünür, medyadaki olaylar çoğunlukla travmaya dönüşmez. Travma yaşayan bir çocuğun gösterebileceği semptomlar arasında regresyon dediğimiz geriye dönük davranışlar bulunmaktadır. Eğer 8 yaşında bir çocuk aniden daha küçük yaşların gelişimsel özelliklerinden göstermeye başlarsa travma şüphesi oluşmalıdır. Olumsuz anılar çocuğa sıkıntı veriyor gibi görünmeyebilir ancak oyun esnasında yeniden canlandırma ile ortaya çıkabilir. Çocuklar olaylar arası ilişki kurmakta güçlük çekebilirler. Travmaya sebep olan anıyı daha önce deneyimlemedikleri durumlarda olayı algılamaları güç olduğu için rahatlıkla ifade edemezler. Bu nedenle travma sayılabilecek durumlara maruz kalan çocukların ivedi şekilde uzman desteği almaları önerilir.a
Uzman Bilgisi
Psk. Deniz TAN KUMCUOĞLU
Klinik Psikolog
- Üniversite : Çankaya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi – Psikoloji Bölümü (Yüksek şeref derecesi)
- Uzmanlık : Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü – Klinik Psikoloji Bölümü (Yüksek şeref derecesi)
Yazıları
![En “Popüler” Şemalarımız](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2022/02/EN-POPULER-SEMALARIMIZ.png)
En “Popüler” Şemalarımız
Bireylerin özellikle de çocukluk dönemlerinde karşılanmayan duygusal ihtiyaçları belli şemaların oluşmasında rol oynar.
![Travma İle İlişkili Bozukluklar](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2022/02/Travma-Ile-Iliskili-Bozukluklar.png)
Travma İle İlişkili Bozukluklar
Travma en genel tanımıyla bireyin ruhsal durumu ve kişiliği üzerinde kalıcı etki bırakan olağan dışı bir yaşantıdan kaynaklanan rahatsızlık durumudur. Travmaları kısa süreli ve süreğen travmalar olarak 2 tipte incelemek mümkündür. Kısa süreli travmalar deprem, yangın gibi doğal afetler, trafik kazaları gibi aniden ortaya çıkabilen ve devamlılığı olmayan olaylar sonucu oluşurken süreğen travmalar aile içi …
![Çocuklarda Akran İlişkilerinin Önemi](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2022/02/COCUKLARDA-AKRAN-ILISKILERININ-ONEMI.png)
Çocuklarda Akran İlişkilerinin Önemi
Erken çocukluk döneminde bebekler diğer tüm çocuklara karşı belirgin bir ilgi göstermeye başlarlar. Fakat diğer çocuklarla oyun kurmak için gerekli sosyal becerileri henüz tam olarak gelişmediğinden ilk oyun türleri yalnız başına oynadıkları oyun şekilleridir.
![Boşanma: Psikolojik Bir Bakış](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2021/08/Bosanma-Psikolojik-Bir-Bakis.png)
Boşanma: Psikolojik Bir Bakış
Ebeveynlerin çocukları için danışmanlık veya terapi hizmeti almak istedikleri konuların en yaygın olanlarından biri boşanma süreçleridir. Anne baba ilişkilerinde istenmeyen bir durum olan boşanmalar her aile yapısı için farklı etkilere yol açabilir.
![Psikiyatride İlaç Kullanımları](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2021/05/Psikiyatride-Ilac-Kullanimlari.png)
Psikiyatride İlaç Kullanımları
Toplumumuzda genellikle tıbbi ilaçlara karşı olan aşırı bir eğilimin var olduğunu söyleyebiliriz. Çoğu zaman, bir doktor tarafından reçete edilmese bile, vücutta oluşan semptomlardan yola çıkılarak ilaç kullanılması yaygındır.
Podcastler
Güncel Psikoloji Yayınlarımız
![Ekran Bağımlılığı - Madalyon Psikiyatri Merkezi Ekran Bağımlılığı - Madalyon Psikiyatri Merkezi](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/08/Ekran-Bagimliligi-270x190.png)
Ekran Bağımlılığı
Her geçen gün daha fazla ebeveyn, çocuklarının tablet, telefon veya bilgisayar kullanımından dolayı endişelerini …
![Oyun Bağımlılığı Nedir? - Madalyon Psikiyatri Merkezi Oyun Bağımlılığı Nedir](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/08/Oyun-Bagimliligi-Nedir-270x190.png)
Oyun Bağımlılığı Nedir?
Son zamanlarda teknolojinin gelişmesi ve internetin yaygınlaşmasıyla birlikte bireylerde teknolojiye ilişkin bağımlılık …
![Narsisizme Farklı Bir Bakış - Madalyon Psikiyatri Merkezi NARSİSİZME FARKLI BİR BAKIŞ](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/05/narcissus-270x190.png)
Narsisizme Farklı Bir Bakış
Narkissos yüzyıllar sonra kendisinden bu kadar bahsedildiğini bilse çok mutlu olurdu. Bilmeyenler için özetleyecek …
![Psikoloji Nedir? - Madalyon Psikiyatri Merkezi Psikoloji Nedir](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/05/Psikoloji-Nedir-270x190.png)
Psikoloji Nedir?
Psikoloji kelimesi diğer adıyla ruh bilimi, Yunancada ‘psykhe’ ile ‘logos’ kelimelerinin bir araya getirilmesiyle …
![Trikotillomani Nedir? - Madalyon Psikiyatri Merkezi Trikotillomani Nedir? - Madalyon Psikiyatri Merkezi](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/03/Trikotillomani-Nedir-270x190.png)
Trikotillomani Nedir?
Trikotillomani halk dilinde saç koparma hastalığı olarak bilinmektedir ve tanı kitaplarında obsesif kompulsif bozuklukları …
![Psikoz Nedir? - Madalyon Psikiyatri Merkezi PSİKOZ NEDİR](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/02/PSIKOZ-NEDIR-270x190.png)
Psikoz Nedir?
Psikoz kelimesi Yunanca psyche(ruh, zihin) ve osis(anormal veya hastalıklı) kelimelerinin birleşmesiyle türetilmiş bir …
![Şizotipal Kişilik Bozukluğu - Madalyon Psikiyatri Merkezi Şizotipal Kişilik Bozukluğu](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/01/Sizotipal-Kisilik-Bozuklugu-270x190.png)
Şizotipal Kişilik Bozukluğu
Şizotipal kişilik bozukluğu tipik, karakteristik bir bozukluk mudur yoksa arada kalmış bir ifade midir?
![Evlilikte Sağlıklı Tartışma - Madalyon Psikiyatri Merkezi Evlilikte Sağlıklı Tartışma](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2024/01/Evlilikte-Saglikli-Tartisma-270x190.png)
Evlilikte Sağlıklı Tartışma
Evlilikte Sorun Çözme Yolları – Sağlıklı Tartışma Nasıl Olmalıdır? Evlilik iki farklı bireyin kişilik özelliklerinin, …
![Duygusal İhmal’in Duygusu: Boşluk - Madalyon Psikiyatri Merkezi Duygusal İhmal’in Duygusu Boşluk](https://madalyonklinik.com/wp-content/uploads/2023/12/Duygusal-Ihmalin-Duygusu-Bosluk-270x190.png)
Duygusal İhmal’in Duygusu: Boşluk
Çocukluk döneminde bireylerin maruz kaldığı travmalar, kişilerin yaşamında derin izler bırakabilmektedir. Yaşanan …