
Travma: Acı Anıları Silmek Mümkün Mü?
Bizler doğduğumuz andan itibaren dünyayı anlama ve anlamlandırmaya çalışırız. Çok sıklıkla çocuklarımızdan özellikle belli yaş gruplarında iken ‘Bu nedir? Ne işe yarar? Bu niye var ki?’ gibi soruları duyarız. Bunların hepsi bilime ihtiyacımızdan kaynaklanır. Herhangi bir şeyi öğrendiğimizde bu deneyimler beynimizde nöron adı verilen beyin hücrelerinin oluşturduğu ağlarda depolanır. Benzer olan ağlar birbiriyle temas halindedir. Minik bir örnekle açıklamak gerekirse; çilek, kiraz, erik, portakal gibi meyveleri öğrenince bu bizim beynimizde artık meyve kategorisinde olacaktır. Sonrasında mango ya da ananas ile karşılaştığımızda ne olacak? Bizler eğer bunların da meyve olduğunu öğrenirsek meyveyle ilişkilendireceğiz. Peki hiçbir deneyimimizle ilişkilendiremediğimizde ne olur? Bizler buna en basit haliyle travma diyoruz. Yani travma yeni edinilen bir deneyimin geçmiş deneyimlerle ilişkilendirilememesi ve/veya bireyin baş etme mekanizmalarının bu deneyim için yetersiz kalması durumudur.
Travmalar sadece bildiğimiz şekliyle büyük afetlerde, savaşlarda, kazalarda ya da tacize/tecavüze maruz kalmaktan dolayı olmayabilir. Sadece bunlara şahit olmak da travmaya sebep olabilir. Bazen de ihmal edildiğimizi düşündüğümüzde aklımıza gelen ‘sevilmiyorum’ ya da partnerimizle tartıştığımız zamanlarda onun tarafından sürekli ‘terk edileceğim’ inancına sahip olmaktır. Travmatik anları düşündüğümüzde ya da flashbackler yaşadığımızda bu durum bizim için acı vericidir. Acı anıları silmek mümkün olmasa da acı veren anılara duyarsızlaşmak EMDR ile mümkün.
EMDR’nin açılımı ( Eye Movement Desensitizastion and Reprocessing) Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme’dir. Beynimiz yapısı gereği rahatsız edici deneyimi alır ve REM (Rapid-Eye-Movement) uykusunda işlemler ancak travmada beynimizin bu gereken işlemeyi gerçekleştiremez. Üzerinden yıllar dahi geçse travmatik olayı hatırlatacak bir tetikleyici(bu bazen bir görüntü, bazen bir ses, bazen bir koku olabilir) bizi o anın yaşadığı zamana geri götürür. Ve bizler travma anında neler yaşadıysak aynılarını yaşarız.
EMDR ile amacımız aslında bireyin serbest halde gezinen travmatik deneyimlerinin/anılarının yeniden işlenmesini sağlamaktır. Yeniden işlenen bu anılar diğer geçmiş deneyimlerimizle ilişkilendirilir. Bireyler bu sayede artık travmatik deneyimleri hatırladıklarında olumsuz (duygusal, bedensel, bilişsel) tepkileri göstermezler, travmatik anıya karşı duyarsızlaşmış olur.
EMDR terapisi 8 aşamalı ve 3 yönlüdür(geçmiş, şimdi, gelecek). Bu 8 aşama aşağıdaki gibidir:
- Aşama Danışanın Geçmişi ve Hikaye Alma: EMDR’ye uygun öykü alma, var olan sorunlarının saptanması, terapinin planlanması.
- Aşama Hazırlık: EMDR’nin tanıtılması, stabilizasyon tekniklerinin uygulanması.
- Aşama Değerlendirme: Hedef anının belirlenmesi. (negatif kognisyon, duygular, rahatsızlık düzeyi, bedende nerede hissedildiğinin belirlenmesi).
- Aşama Duyarsızlaştırma: Çift yönlü uyarım (BLS) kullanılarak duyarsızlaştırmanın yapıldığı aşamadır.
- Aşama Yerleştirme: Olumlu kognisyonun yerleştirildiği aşamadır.
- Aşama Beden Tarama: Hedef anıya duyarsızlaştıktan sonra görselleştirilerek beden taramasının yapıldığı aşamadır.
- Aşama Kapanış: Seansın değerlendirilmesinin yapıldığı, danışanın stabil bir şekilde seanstan ayrıldığı aşamadır.
- Aşama Yeniden Değerlendirme: Önceki seansta ulaşılmış pozitif sonuçların yerleşip yerleşmediğini kontrol edilip danışandan gelen yeni veriler değerlendirilir. Bu değerlendirmeler sonucunda diğer anılarla çalışılmaya başlanır.
EMDR ile Çalışılan Konular;
- Bağlanma Sorunları
- Kompleks Travma &Dissosiyasyon
- Depresyon
- Kaygı Bozuklukları
- Obsesif Kompulsif Bozukluk
- Panik Bozukluğu
- Kişilik Bozuklukları
- Ağrı Rahatsızlıkları
- Yeme Bozuklukları
- Cinsel/Fiziksel Taciz
- Fobiler
- Cinsel İşlev Bozuklukları
- Yas
EMDR’ye göre birçok psikolojik ve psikosomatik rahatsızlıkların temelinde işlenmemiş anılar vardır. Baş etmekte zorlandığınız duygularınız varsa ve bazen hiç anlam veremediğiniz yerlerde, durumlarda, kişilerle birlikteyken tetikleniyorsanız travmatik deneyimlere sahip olabilirsiniz. Gündelik yaşamınızı olumsuz etkilediği noktada psikolojik destek almak daha sağlıklı ve işlevsel bir yaşam sürmenizi sağlayacaktır.
Uzman Bilgisi
Psk. Meltem GÜNDÜZ
Klinik Psikolog
- Üniversite : İstanbul Aydın Üniversitesi, Fen- Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü ( Onur Derecesi)
- Uzmanlık : İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji
Yazıları

Travma: Acı Anıları Silmek Mümkün Mü?
Bizler doğduğumuz andan itibaren dünyayı anlama ve anlamlandırmaya çalışırız. Çok sıklıkla çocuklarımızdan özellikle belli yaş gruplarında iken ‘Bu nedir? Ne işe yarar? Bu niye var ki?’ gibi soruları duyarız. Bunların hepsi bilime ihtiyacımızdan kaynaklanır. Herhangi bir şeyi öğrendiğimizde bu deneyimler beynimizde nöron adı verilen beyin hücrelerinin oluşturduğu ağlarda depolanır. Benzer olan ağlar birbiriyle temas halindedir. …

Dünden Bugüne: Cinsel Mitler
Canlılar olarak hayatımızı devam ettirebilmek için çeşitli kaynaklara ihtiyaç duyarız. Biz insanların ihtiyaçlarını belirleyebilmek adına çeşitli araştırmalar yapılmış ve 1943 yılında literatüre Abraham H. Maslow tarafından “İhtiyaçlar Hiyerarşisi” kazandırılmıştır.

Psikoterapinin Yardımcı Unsuru: Psikolojik Testler
Bireyi yakından tanımak adına klinikte çokça başvurduğumuz yöntemlerden birisi olan psikolojik testler, sadece belirli bir alanda değil oldukça geniş bir yelpazede bireyin değerlendirilmesine olanak sağlayan ölçüm araçlarıdır. Günümüzde farklı şekillerde tanımlanmasına rağmen asıl olarak psikolojik testler, bireyin herhangi bir niteliğini ölçmek için bütünü temsil edecek şekilde seçilmiş standart uyarıcı takımlardır.
Güncel Psikoloji Yayınlarımız

Empati: Başkalarını Anlama Ve Empatik Bağlantı Kurma Sanatı
Empati kavramından Türk Dil Kurumu’nun web sitesinde duygudaşlık olarak kısaca bahsedilmektedir, psikolojiyle ilgili …

Maskeli Depresyon Nedir?
Maskeli depresyon, diğer adıyla gizli veya gülümseyen depresyon olarak da karşımıza çıkmaktadır. Maskeli depresyon, …

Kumar Bağımlılığı Ve Tedavisi
Kumar oynama bozukluğu kişinin bireysel, ailevi veya mesleki işlevselliğini bozacak şekilde kumar oynama davranışının …

Depresyon Nedir ve Depresyon Yaşayan Kişiyi Anlamak
Depresyon; bireylerin kendini mutsuz, karamsar, değersiz, suçlu ve umutsuz hissettiği psikiyatrik bir bozukluktur. Beraberinde …

Travma: Acı Anıları Silmek Mümkün Mü?
Bizler doğduğumuz andan itibaren dünyayı anlama ve anlamlandırmaya çalışırız. Çok sıklıkla çocuklarımızdan …

Depresyonun Gençler Üzerindeki Etkileri ve Ergenlik Döneminde Destek
Ergenlik; gençlerde ani ve hızlı değişimlerin olduğu, hormonal değişikliklerle birlikte bu kişilerin kendi kimliklerini …

Dil ve Konuşma Terapisi Nedir?
Dil ve konuşma terapisi, iletişim bozukluklarının önlenmesi, değerlendirilmesi, teşhisi ve müdahalesinde kullanılan …

Dünden Bugüne: Cinsel Mitler
Canlılar olarak hayatımızı devam ettirebilmek için çeşitli kaynaklara ihtiyaç duyarız. Biz insanların ihtiyaçlarını …

Öfke Kontrolü: Sağlıklı İçsel Dengeye Ulaşma Yolu
Öfke, hepimizin zaman zaman deneyimlediği güçlü bir duygudur. Hayal kırıklığı veya algılanan adaletsizlik gibi …
Yardıma ihtiyacınız var mı? Size ulaşalım.
₺1.00Randevu Talebi