Psikoterapi Ekolleri Nelerdir?

Psikoterapi Ekolleri Nelerdir?


Her psikoterapistin teorik eğitimini aldığı bir ya da birden fazla psikoterapi yaklaşımı vardır. Bu teorik yaklaşımlar insanların problemlerini anlamlandırma ve bir tedavi planı oluşturma konusunda psikoterapistler için bir yol haritası olur. Amerikan Psikoloji derneğine göre bu yaklaşımlar 5 ana başlık altında toplanır.

İlk olarak psikanaliz ve psikodinamik terapilerden bahsedelim. Psikanaliz Sigmund Freud’un çalışmalarıyla ortaya çıkmış bir konuşma tedavisidir. Bu teoriye göre psikolojik rahatsızlıkların sebebi bastırılmış bilinçdışı çatışmalardır. Psikodinamik terapiler ise psikanalitik teoriyi temel alan fakat daha genişletilmiş ve güncel bir tedavi sunar. Terapi odasında danışanın özgürce kaygılarından, fantezilerinden, rüyalarından ya da terapi esnasındaki çağrışımlarından bahsedebilmesi için rahat bir ortam sağlanır. Terapist yorumları ve sorularıyla danışanın geçmişinin bugünde nasıl tekrar ettiğini fark etmesini sağlar. Terapi sürecinde özellikle tekrarlanan duygular ve ilişki örüntüleri çalışılır. Bu bağlamda terapist ve danışan arasındaki ilişki tedavi sürecinde önemli bir rol oynar. Öyle ki danışan terapist ile ilişkisi üzerinden de kendisine dair birçok farkındalık kazanır. Psikodinamik terapiler uzun soluklu ve süreç odaklı terapilerdir.

İkinci olarak davranışçı terapilere bakalım. Davranışçı terapilere göre geçmişte öğrenilen belli davranışlar şuan ki hayatınızı negatif yönde etkiler ve strese sebep olur. Davranışçı terapiler davranışınızın sebeplerinden çok strese sebep olabilen davranışları değiştirmeye odaklanır.

Bilişsel Terapilere bakacak olursak, danışanların davranışlarından çok ne düşündüklerine odaklandıklarını söyleyebiliriz. Bilişsel terapistlere göre işlevsel olmayan düşünceler işlevsel olmayan duygular ve davranışlara sebep olur. Seanslarda bu düşünceleri değiştirmek için çalışıldığın da duyguların ve davranışların da değişmesi beklenir.

Bilişsel Davranışçı terapiler de hem davranışa hem düşünceye odaklanarak bu iki bakış açısını birleştirir. Bilişsel davranışçı terapiler kısa süreli ve çözüm odaklıdır. Kabul ve Kararlılık Terapisi, Diyalektik Davranış terapisi, Farkındalık odaklı bilişsel terapi, Şema Terapi gibi diğer teorilerle de zenginleştirilmiş çeşitleri vardır.

Dördüncü ana başlıkta humanistik terapilerden bahsedebiliriz. Bu ekolde dünya görüşünüzün yaptığınız seçimlere etkisine odaklanılır. Seanslarda terapistin amacı deneyimlerinizi anlamanıza yardımcı olmak, duygularınızı yorumlamadan rehberlik ve destek sunmaktır. Varoluşçu terapi, geştalt terapi ve kişi odaklı terapi gibi çeşitleri vardır.

Ve son olarak bütüncül terapilerde terapist kendisini bir terapi ekolüne bağlı düşünmez ve  farklı terapi ekollerinin eğitimi alarak danışanın ihtiyaçlarına göre bunlardan birini kullanabilir.

 

Bu ekolleri dinlerken hangisinin hangi rahatsızlığa iyi geleceğini ve hangisini seçmeniz gerektiğini düşünmüş olabilirsiniz. Fakat zaten her ekol her psikolojik rahatsızlığı dayandıkları teorilere göre açıklar ve bir tedavi yöntemi sunar. Karar verirken önemli olan yaşadığınız rahatsızlığınız üzerine nasıl bir çalışma yürütmek istediğinizdir.

Uzman Bilgisi

Psk. Çağla APAYDIN
Klinik Psikolog
  • Üniversite : İstanbul Bilgi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji (0 ÖSYM Bursu- Onur Öğrencisi)
  • Uzmanlık : Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, Psikoterapistlerde Bağlanma ile Kendini Açma ve Zor Hasta Tanımları arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Stratejilerinin Aracı Rolü

Yazıları

Podcastler

Güncel Psikoloji Yayınlarımız

Yardıma ihtiyacınız var mı? Size ulaşalım.