Ölüm Korkusu (Kaygısı) Nedir, Nasıl Geçer?

Ölüm Korkusu Nedir

Ölüm korkusu bütün bireylerde var olan ölümlülük olgusuna karşı hissedilen evrensel bir korkudur ve ölüm korkusuna genellikle ölümün ardındaki bilinmezlik yol açmaktadır. Ölümsüzlük arzusu içerisinde olan bireyler, hayatının bir yerde ölümle noktalanacağı düşüncesi sebebiyle bazen huzursuzluk yaşayabilmektedir. Ölüm korkusu, kişide hayatını etkilemeyecek oranda bulunduğunda kişinin hayatını güvenli sınırlar içerisinde sürdürmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu korku sayesinde kişiler birçok tehlikeden kendisini koruyabilmekte, yaşamını ölümün varlığını kabul ederek devam ettirebilmektedir. Ancak korkunun veya kaygının arttığı ve kontrol edilemediği durumlarda kişiler, yoğun bir sıkıntı yaşayarak, hayattan keyif alamaz hale gelmektedir.

Ölüm Korkusunun Artmasına Sebep Olan Durumlar

Kişiler, hayatları boyunca, sahip oldukları ölüm korkusunun artmasına sebep olan çeşitli durumlarla karşı karşıya kalabilmektedir. Bu durumlar kişinin sahip olduğu ölüm korkusunun veya ölüm kaygısının rahatsız edici boyutlara ulaşmasına sebep olabilmektedir.

  • Kişilerin sağlık durumları ile ilgili çeşitli kaygılara sahip olması ölüm kaygısını da beraberinde getirebilmektedir.
  • Sevdiklerini kaybeden kişiler daha fazla ölüm kaygısı yaşayabilmektedir.
  • Kişinin, dini inançları doğrultusunda ölümden sonra cezalandırılacağı düşüncesi ölüm korkusunun artmasına yol açabilmektedir.
  • Ölümün algılanış biçimi ölüm korkusunun artmasına veya azalmasına yol açmaktadır. Ölümün yok oluş olarak algılanması kişilerin ölüm korkusu ile yüzleşmesine sebep olabilmektedir.
  • Kişinin yaşamında belirlediği hedeflere ulaşamaması sonucunda hissettiği başarısızlık duygusu ölüm korkusunun artmasına neden olabilmektedir.

Ölüm Korkusu Nasıl Geçer?

Ölüm korkusunun, bireyin hayatını derinden etkilediği çeşitli durumlar bulunmaktadır. Bu durumlarla karşılaşan ve ölüm kaygısını kontrol etmekte zorlanan kişilerin psikolojik veya psikiyatrik destek alması, ölüm kaygılarını kontrol edebilir hale gelmelerinde en önemli adımlardan birini oluşturmaktadır.

Ölüm korkusunun kontrol edilebilir seviyede kalması, bireylerin kendilerini gerçekleştirme ve yaşamın amacını bulma gayretleriyle de sağlanabilmektedir. Kendini gerçekleştirme, bireyin kaygı düzeyinin az olmasına yardımcı olarak, daha az ölüm kaygısı yaşamasını sağlamaktadır. Ayrıca ölüm korkusunu daha az yaşayan bireylerin, yaşamlarının anlamlarını ve yaşamın amacını bulan bireyler olduğu bilinmektedir.

Kendini Gerçekleştiren Bireyler Daha Az Ölüm Korkusu Yaşıyor

Kendini gerçekleştirme, bireyin potansiyelini tam anlamıyla sergileyebilmesi ve hayattaki amaçlarına ulaşabilmesi anlamına gelmektedir. Çeşitli araştırmalara göre hayattaki amaçlarına ulaşmış bireyler ölüme karşı daha kabullenici bir tavır sergilemekte, ölümü normal bir olgu olarak görmektedir. Ölümü hayatın bir parçası olarak gören ve kendini gerçekleştiren bireylerde ölüm kaygısına daha az rastlanmaktadır. Kendini gerçekleştiren bireylerin bazı ortak noktaları bulunmaktadır.

  • Gerçeği olduğu şekliyle algılamak ve kabullenmek,
  • Kendisiyle ve çevresiyle barışık olmak, güçlü ilişkiler kurabilmek,
  • Çevresindeki problemlere duyarlı olmak,
  • Kendi kendine yetebilmek.

Bireyler, bu bakış açıları sayesinde ölüm korkusunu kontrol edilebilir seviyede tutabilmektedir.

Yaşamın Amacını Bulan Birey Ölümden Daha Az Korkuyor

Yaşamın amacı, insanın kişisel anlam arayışıdır ve kişinin yaşamda bir anlamının olduğunu hissetmesidir. Ayrıca etki alanı büyük hedefleri ve dünyada bir farklılık yaratma isteğini de kapsamaktadır. Kişinin yaşamda bir anlamının olduğuna dair hislerinin olması, bir amaca sahip olması ve bu amaçlara yönelik çabalaması, ölüme karşı olumlu ve kabullenici bir bakış açısı geliştirebilmesini sağlamaktadır. Bu sayede bireyler, ölümden daha az korkmaktadır.

Kaynakça

  • Koç, M. (2002) Ölüm korkusu üzerine kuramsal açıdan psikolojik bir değerlendirme. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7-20.
  • Toplanır, E. (2018) Yaşam doyumu kendini gerçekleştirme ve ölüm korkusu arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uygulamalı Psikoloji Anabilim Dalı Uygulamalı Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, İstanbul.
  • Yaman-Karahan, B. (2016) Yaşamdaki amaç, duygusal iyi oluş, kişisel ölüm korkusu ve duyarlı sevginin ontolojik iyi oluş üzerindeki etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Yüksek Lisans Programı, İstanbul.

Güncel Psikoloji Yayınlarımız

Yardıma ihtiyacınız var mı? Size ulaşalım.