Hızlı Özet
Ergoterapi, giyinme, yemek yeme ve kişisel bakım gibi günlük yaşam aktivitelerini sürdürebilmeyi destekleyen bir sağlık disiplinidir; otizm, serebral palsi, inme, DEHB ve mental sağlık sorunları dahil geniş bir yelpazede uygulanır.
Ergoterapist, motor beceriler, duyusal işlemleme ve bilişsel işlevleri değerlendirerek kişiye özel hedefler belirler; duyu bütünleme seansları, çevre düzenlemesi ve yardımcı cihaz eğitimleri sürecin temel bileşenleridir.
Randevunuzu Birlikte Oluşturalım
Size uygun uzmanı birlikte seçelim.
Yeni doğandan ileri yaşa kadar her yaş grubuna uygulanabilen ergoterapi, çocuklarda el ve sosyal becerileri desteklerken yetişkinlerde iş hayatına dönüş ve günlük bağımsızlığı yeniden kazandırmayı hedefler.
Tahmini okuma süresi: 20 saniye
Ergoterapi nedir ve ne işe yarar? Ergoterapi, en basit ifadeyle iş ve uğraşı terapisidir. Kişinin hem fiziksel hem bilişsel hem duygusal zorluklarını iyileştirmeyi amaçlar. Çocuklardan yaşlılara kadar geniş bir yelpazede uygulanır. Serebral palsi, otizm spektrum bozukluğu, epilepsi, gelişimsel bozukluklar, inme, fiziksel travma, romatizmal ortopedik-nörolojik hastalıklarda ve durumlarda uygulanabilir. Neticede bireye işlevsellik ve bağımsızlık kazandırmayı sağlar.
Ergoterapi Nedir? Ergoterapi ya da occupational therapy, kişinin kendine özgü günlük aktivitelerini anlamlı uğraşılar aracılığıyla sürdürebilmesini destekleyen bir sağlık disiplinidir. Giyinme, yemek yeme, kişisel bakım, oyun, iş ve boş zaman etkinlikleri gibi çeşitli eylemleri sağlıklı şekilde yerine getirmeyi destekler. Burada iş kavramı, psikososyal ve bilişsel süreçlerin de içinde olduğu geniş bir anlam taşır. Ergoterapi, bireyin çevresel etmenlerini düzenleyerek aktivite modifikasyonuyla, fonksiyonel bağımsızlığını ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler.
Ergoterapist Ne İş Yapar?
Ergoterapist, öncelikle ayrıntılı bir değerlendirmeyle kişinin güçlü ve zayıf yönlerini belirler. Motor beceriler, el-göz koordinasyonu, duyusal işlemleme, konsantrasyon durumu, günlük yaşam becerileri ve bilişsel işlevler üzerine testler uygular. Testlerden elde edilen sonuçlara göre aşağıdaki adımları takip eder.
- Bireye kendi yaşamını idame ettirmesini destekleyici özel hedefler belirler. Kendi başına giyinmesi, yemek yemesi gibi aktiviteleri kişinin sağlık durumuna ve ilerleme düzeyine göre planlar.
- Çevre düzenlemesi konusunda rehberlik eder. Evde, okulda ya da işte güvenli düzenleme ortamı önerileri sunar.
- Yardımcı cihaz eğitimleri için önerilerde bulunur. Günlük hayatı kolaylaştırmayı sağlayan yemek kaşığı tutma aparatı ya da ayakkabı bağlama gereci gibi yardımcı elemanlar hakkında öneriler sunar.
- Duyu bütünleme seansları yaparak vestibüler, proprioseptif ve taktil duyuları dengeler. Kısaca açıklamak gerekirse:
Vestibüler duyular, denge ve hareket algısıyla ilgilidir. İç kulakta bulunan reseptörler aracılığıyla yer çekimi, baş pozisyonu ve hareket algısı hakkında bilgi sağlar. Kişi bu duyu sayesinde vücudunun uzaydaki konumunu algılayabilir, dengesini korur, hareketlerini koordine eder. Göz hareketlerini sabitleyerek daha net görmeyi destekler.
Proprioseptif duyular, vücut farkındalığını oluşturan duyulardır. Kişi gözlerini kapatsa bile uzuvlarının yerini ezbere bilebilir, dengesini sağlayabilir, hareketlerini kontrol edebilir. Proprioseptif duyuların doğru çalışmaması, kişinin sakarlık yapmasına ve hareketlerini kontrol edememesine neden olur.
Taktil duyular, dokunma algısıyla ilgilidir. Taktil duyular, ciltteki reseptörler aracılığıyla dokunma, basınç, sıcaklık ve ağrı gibi duyuları algılamayı sağlar. Kişi, farklı yüzeylerin özelliklerini fark edebilir. Pürüzlü, düz, çıkıntılı, sert ya da yumuşak gibi farklı nesne özelliklerini kolayca fark etmeye yardımcı olur.
- Hastanın durumuna uygun olarak aile ve bakım verenlere danışmanlık verir, ev içinde uyulması gereken programları düzenler ve anlatır.
Ergoterapi Hangi Durumlarda Uygulanır?
Ergoterapi hem doğumsal hem de sonradan edinilmiş birçok durumda endikedir. Gelişimsel bozukluklar sınıfında yer alan otizm spektrum bozukluğu, Selebral palsi, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve öğrenme güçlükleri için uygulanabilir. İnme, omurilik yaralanmaları, travmatik beyin hasarı gibi çeşitli nörolojik durumlarda ergoterapiye başvurulabilir. Kırık ve protez rehabilitasyonu gibi çeşitli ortopedik durumlar, romatizmal eklem hastalıkları, kronik ağrı sendromları gibi kronik hastalıklar için ergoterapi yöntemine başvurulur. Depresyon, anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu gibi birçok mental sağlık sorununun çözümünde yine ergoterapiye başvurulması mümkündür.
Ergoterapi Kimlere Uygulanır?
Ergoterapi, yeni doğan ve bebeklerden başlayarak çocuk, ergen, yetişkin ve ileri yaş grubundaki kişilere uygulanabilir. Ergoterapi çocuk için motor becerileri, duyu bütünleme, dil ve iletişim geriliklerinin düzeltilmesini sağlar. Otizm spektrum bozukluğu ve serebral palsi gibi hastalıklar için el becerilerini ve sosyal becerileri destekleyecek uygulamalar yapmayı mümkün kılar. Yetişkinlerde iş hayatına dönüşü, günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı sağlayacak uygulamalar yapılır. Buna ilaveten fiziksel dayanıklılığı artırmak ve bilişsel rehabilitasyon sağlamak için başvurulan yöntemler arasındadır.
