Epizod Nedir?

Epizod Nedir?

Tıpta ve psikolojide Epizod nedir? En genel anlamda hastalığın en inişli çıkışlı olduğu yani kişinin ruhsal durumunun dalgalandığı döneme verilen isimdir. Epizod, tıpta ve psikolojide birden çok çeşide sahiptir. Epizodik hastalıklar içinde yer alan çeşitli ruhsal bozukluklar da söz konusudur. Depresif ve manik Epizod çeşitleri bulunur. Karma Epizod da bu iki Epizod türünün karışımını ifade eden bir terimdir. Bipolar bozukluk içinde yer alan yoğun duygu dalgalanmalarının bulunduğu epizodik dönemler bu üçünü kapsar. 

Epizodik hastalık ne demek? Dönemsel olarak semptom yoğunlaşması görülen hastalıklara verilen isimdir. Migren, sara, geçici istemik atak gibi çeşitli nörolojik rahatsızlıklar da epizodik hastalık sınıfında yer alır. 

Genel anlamda Epizod ne demek? Tıp, bu konuyu yoğunlaşan semptomlar çerçevesinde ele alırken psikoloji ise inişli çıkışlı ruh halini temel alır. Bu noktada tıpta genel kullanım çerçevesinde dönemsel olarak belirti gösteren hastalıklar epizodik hastalık sınıfında yer alır. Psikolojide ise duygu durumunda dalgalanmalar yaşanmasına yol açan belirtilerin ortaya çıktığı dönemler Epizod olarak kabul edilir. 

Tıptaki ve Psikolojideki Kullanımları

Epizodun tıptaki ve psikolojideki kullanımları, normalden farklı bir ruh halini yansıtan hastalık dönemleri için de ifade edilir. Tıpta ise hastalıkların belirtilerinin yoğun şekilde yaşandığı ve belirginleştiği dönemler Epizod olarak ifade edilir. Yukarıda yer alan psikolojik rahatsızlıklar dışında migren, sara, geçici istemik atak gibi rahatsızlıklar belli dönemlerde krizler şeklinde belirti verebilirler. Bu belirtilerin yoğunlaştığı zamanlar tıp literatüründe Epizod olarak ifade edilir. Epizodlar bipolar bozukluğun ve psikolojik rahatsızlıkların farklı evrelerini nitelemek için kullanılır. 

Epizod Türleri

Epizod türleri nedir? Epizodlar kendi aralarında şu türe ayrılır: depresif Epizod, manik Epizod, karma Epizod. Her bir Epizod farklı özelliklere sahiptir. Bu özelliklere uygun olarak farklı tedavi şekilleri gerektirirler. 

Depresif Epizod

Kişinin yoğun şekilde umutsuzluk içinde olduğu, karamsar düşüncelere kapıldığı Epizod türüdür. Hüzün, enerjide düşüklük, uykusuzluk, iştahsızlık gibi belirtilere sahiptir. Bunun yanında kişi intihara meyilli olabilir. Günlük aktivitelerini yapmakta zorluk yaşamak, bu Epizod türünün karakteristiği arasında yer alır. Bu hastalığa sahip olan kişi, günlük hayattan kopmuş gibidir. 

Manik Epizod

Manik Epizod ne demek? Bu Epizod,  kendini aşırı neşe ve enerji şeklinde gösterebilir. Kişi fazlasıyla özgüvenli görünür. Uykuya son derece az ihtiyaç duyar. Hızlı konuşur, dikkat ve düşünce dağınıklığı vardır. Yoğun ve hızlı düşünce akışı içindedir. 

Karma Epizod

Kişi iki ayrı duygu durumu arasında gidip gelir. Bipolar bozukluğun farklı iki epizodu arasında sık dalgalanmalar yaşar. Ruh hali çok çabuk değişir. 

Epizodların Belirtileri

Bipolar Epizod nedir ve belirtileri nelerdir? Bipolar bozukluk yaşayan kişiler üç ayrı epizodik belirti gösterebilirler. Bunlar, yaşadıkları epizodun türüne göre değişiklik gösterir. 

• Depresif Epizod belirtileri arasında: olumsuz düşüncelerin yoğun olması, kendini öldürme isteği, karamsarlık yer alır. 
• Manik Epizod belirtileri arasında: aşırı neşeli ruh hali, enerjik olma, az uykuyla gayet neşeli ve canlı hissetme hali yer alır. 
• Karma Epizod belirtileri arasında ise her iki epizoda ait belirtiler yer alır. Kişi bir depresiftir bir de çok enerjik ve mutludur. 

Duygusal Belirtiler (Üzüntü, Öfke Patlamaları)

Çeşitli psikolojik rahatsızlıklar belli dönemsel belirtilere sahip olabilir. Bipolar bozukluk, şizofreni, depresyon gibi ağır hastalıklarda ortaya çıkabilecek olan duygusal belirtiler arasında şunlar yer alabilir: 

• Yoğun üzüntü, 
• Öfke patlamaları,  
• Ruhsal iniş çıkışlar, 
• Ani duygu değişimleri 
• Kişilik değişimleri vb. 

Bu belirtileri kontrol altına alabilmenin yolu, kişinin düzenli şekilde doktor kontrolüne gitmesi ve ilaçlarını kullanmasıdır. 

Fiziksel Belirtiler (Uykusuzluk, Yorgunluk)

Epizodun fiziksel belirtileri, depresif dönem için uykusuzluk ve yorgunluk olabilirken manik dönem için enerjik olma hali olabilir. Bunun dışında manik dönemde görülen fiziksel Epizod belirtileri arasında mutlu olma ve aşırı özgüvenli görünme hali de mevcuttur. 

Epizodun Yaygın Görüldüğü Durumlar

Epizodun yaygın olarak görüldüğü psikolojik rahatsızlıklar arasında bipolar bozukluk, şizofreni, depresyon gibi ciddi hastalıklar yer alır. Bipolar bozukluk zaten hastalığın karakteristiği açısından farklı uçlarda iki ayrı ruh halinin yaşanması şeklinde seyreder. Şizofrenide de kişinin ruh hali dönemsel olarak değişken olabilir. Depresyonda kişi farklı şekillerde ruh hallerine bürünebilir. 

Bipolar Bozukluk

Bipolar epizod ne demek? Bipolar bozuklukta, kişinin çok yoğun üzüntü yaşadığı dönemler vardır. Biraz zaman geçtikten sonra kişi aşırı mutlu ve özgüvenlidir. Bu iki uçlu değişimin yaşandığı farklı dönemler, bipolar Epizod olarak ifade edilir. Bu rahatsızlıkta ruhsal iniş çıkışlar yoğun şekilde kendini gösterir. 

Şizofreni

Şizofrenik Epizodlar, kişinin gerçekle bağlantısının koptuğu ve gerçek dünyaya döndüğü iki uçlu değişimi simgeler. Gerçeklikle ilişkisini kaybettiğinde hasta, bir kişilik değişimi yaşar. Nüksetme ve duraklama dönemleri şeklinde iki ayrı epizod meydana gelebilir. Duraklama döneminde kişi normal hayatına devam eder. Herhangi bir anormallik sergilemez. 

Depresyon

Depresyonda ortaya çıkan birden çok Epizod türü bulunur. Klinik depresyon vakalarında depresif Epizod, depresif psikotik Epizod, nükseden depresif bozukluk, distimi gibi çeşitli dönemsel atakların yaşandığı hastalık türüdür. Depresyon, halk arasında bir çeşit üzüntü hastalığı gibi bilinse de aslında psikolojide farklı depresyon türleri ve bunlara bağlı olarak gelişen Epizodlar vardır. 

Epizodların Tedavi Yöntemleri

Epizodların tedavi yöntemleri arasında en yaygın kullanılanı ilaç tedavisidir. Yoğun duygu durum bozukluklarına yol açan ağır psikolojik rahatsızlıklar, ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabilir. Kişinin duygu durumunu kontrol etmek ve ilaçların işe yarayıp yaramadığını anlamak için psikoterapi yöntemi kullanılabilir. 

Psikoterapi ve İlaç Tedavisi

Şizofreni, depresyon, bipolar bozukluk gibi ağır hastalıklarda tek başına terapi ya da ilaç tedavisi yeterli olmayabilir. İlaçların yanı sıra terapi de kişiyi zorlayan psikolojik süreçlerin ortaya çıkmasını sağlayabilir. İlaç tedavisine ek olarak başvurulan terapi, kaygıya yol açan, stres oluşturan faktörlerin ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilir. 

Destek Gruplarının Rolü

Destek grupları, çeşitli şekillerde ortaya çıkan psikolojik zorlukların üstesinden gelebilmek için faydalanılan yardımcı yöntemdir. Kişinin zorlandığı konularda sosyal destek alabilmesi, kendisiyle aynı şeyleri yaşayan kişilerle aynı ortamı paylaşması kendini iyi hissetmesini sağlayabilir. Yalnız olmadığını bilme hissi, hastaların iyileşme sürecini hızlandırmaya yardım edebilir. 

Kriz Yönetimi Teknikleri

Epizodların hastaları zorladığı dönemlerde belli sinir krizleri, yoğun ağlama ve gülme atakları ortaya çıkabilir. Bu krizlerle başa çıkabilmek için hastaları tetikleyen durumun analiz edilmesi gerekir. Hastayla hemfikir görünmek onun yatışmasına yardımcı olabilir. Krizleri henüz ortaya çıkmadan önce çözmek içinse hastanın ilaçlarını düzenli aldığından emin olmak gerekir. 

Epizodik Bellek Nedir?

Epizodik bellek, daha önce yaşanmış belli olayların net ve belirgin şekilde hatırlanmasına verilen isimdir. Aileyle gidilen beşinci tatil ve bu tatile dair anıların net bir şekilde hatırlanması epizodik belleğe örnek olabilir. 

Epizodik Bellek ve Hafıza İlişkisi

Hatırlanan bir tarih ve o zamanda yaşanan olaya dair detaylar epizodik bellek ve hafıza ilişkisini ortaya koyar. Kişi, o anıyla ilgili duyguları çok net bir şekilde hatırlayabilir. O coğrafyaya dair detayları hafızasından çağırabilir. Epizodik bellek, bir anının belli bir süzgeçten geçirilerek net ve özet halinin hatırlanmasını ifade eder. 

Epizod ile İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar

Epizodlar, belli dönemlerde yoğun semptomlarla ortaya çıkan, hastalık dönemleri olarak görülür. İlaçla kontrol altına alınmasa da ortadan kaybolacağı düşünülebilir. Bu oldukça büyük bir yanılsamadır. Belli dönemde ortadan kaybolmuş gibi görünse de aslında kişiyi, belli aralıklarla rahatsız eden belirtilere sahiptir. Bu nedenle kontrol edilmesi ve ortaya çıkmasının ilaç tedavisiyle önlenmesi gerekir. 

Epizodlar Geçici midir Yoksa Kalıcı mıdır?

Kronik ruhsal hastalıkların belli dönemlerinde belirti gösteren Epizodları, dönemsel olarak algılanır. Hastalık devam ettiği sürece kişinin hayatını etkilemeye devam eder. Düzenli ilaç kullanımları sayesinde Epizodlar, tedavi edilebilir. Bu haliyle kalıcı değildir. Kişi, tedavi sürecine uyumlu davrandığında epizodik belirtiler ortaya çıkmadan ya da bunlardan daha az etkilenerek hayatını devam ettirebilir. 

Epizodlar ve Günlük Hayat

Epizodları, herkesin zaman zaman yaşadığı kötü ya da iyi hissetme durumlarıyla karıştırmamak gerekir. Hastalıklara bağlı olarak gelişen Epizodlar, kişinin hayatını büyük oranda kısıtlayabilir. Onun sosyal ilişkilerini bozabilir. Yaşadığı duygusal değişimler nedeniyle kişiler, onları tutarsız olarak değerlendirebilir. Bu da arkadaşlık ilişkilerini büyük oranda zedeleyebilir. Bazen bir işte devamlılık sağlamak onlar için zor bir hale gelebilir. Epizodlardan muzdarip olan kişiler, günlük işlerini yapmakta büyük oranda zorlanabilirler. 

Çalışma Hayatındaki Etkileri

Epizodların çalışma hayatına etkileri, dönemsel olarak değişiklik gösterebilir. Kişi kendini çok enerjik hissettiği dönemde birçok işi kısa sürede bitirebilir. Sonraki zamanlarda ise tam tersi hiçbir şey yapmak istemeyebilir. Enerjisi son derece düşük ve mutsuz olabilir. Bu durum, iş yerinde bir dezavantajdır. Kişinin değişen ruh hali, onu anlayabilen çalışma arkadaşları ve patronu olmaması halinde işini kaybetmesine yol açabilir. 

Sosyal İlişkiler Üzerindeki Etkiler

Epizodların sosyal ilişkiler üzerindeki etkileri de günlük hayat ve çalışma hayatı gibi zorlayıcı olabilir. Hastayı yakında tanıyan kişiler, onun değişen ruh hallerini yadırgamayabilirler. Yeni girdikleri ortamlarda ise onları çok tanımayan kişiler, değişen ruh hallerine karşı çok olumlu yaklaşmayabilirler. Bu durum sosyalleşmeyi ve yeni bir ilişkiye başlamayı zorlaştırabilir. Epizodlardan muzdarip olmamak ve hayatınızın kontrolünü elinize almak için gerekli psikolojik desteği almaya başlayabilirsiniz. 

Epizod nedir? Bu konuda ve psikolojik rahatsızlıklar hakkında daha fazla bilgi almak için bloğumuzu takip edebilirsiniz.