Derealizasyon Nedir?

Derealizasyon Nedir

Derealizasyon, dissosiyatif bozukluklar sınıfında yer almaktadır. Dissosiyatif bozukluklar, çocukluk çağında yaşanan ruhsal travmalar sonucunda oluşan intihar girişimleri, kendine zarar verme davranışları, konsantrasyon güçlükleri, duygudurumda yaşanan dalgalanmalar, öfke patlamaları ve kimlikte belirsizlik hisleri ile tanımlanan psikopatolojiyi ifade etmektedir.

Dissosiyatif bozukluk olarak tanımlanan derealizasyon, bireyin kendi dışındaki durumlardan kopuşunu tanımlamak için kullanılmaktadır. Bireyler rüyada yaşıyorlarmış gibi bir hisle yaşamlarını devam ettirmekte; zaman, mekan, renkler ve etraftaki eşyalar ile ilgili gerçeklikten uzak deneyimler yaşamaktadır. Derealizasyon, aynı zamanda ruhsal dağılma durumunu da ifade etmektedir.

Derealizasyon ve Depersonalizasyon

Derealizasyon ve depersonalizasyon genellikle bir arada görülen dissosiyatif bozukluklardandır. Depersonalizasyonda kişiler kendilerini dışarıdan gözlemleme, kendi duygu ve düşüncelerinden kopma, fiziksel hareketlerinde kontrol kaybı gibi deneyimler yaşar. Derealizasyonda ise kişiler kendi dışındaki gerçekliklerden kopuş halini deneyimlemektedir.

Derealizasyon Nedenleri Nedir?

Derealizasyonun ortaya çıkmasındaki en önemli etken çocukluk çağında yaşanan travmalar, ihmal ve istismardır. Çocukluk çağında yaşanan travmalar, ihmal ve istismar beynin limbik yapısında farklılıklar meydana getirmektedir. Beynin duygusal sisteminde rol oynayan limbik sistemdeki bu farklılıklar derealizasyonun oluşmasına sebebiyet verebilmektedir.

Derealizasyonu tetikleyen farklı sebepler de bulunmaktadır.

  • Tıbbi hastalıklar
  • Ruhsal hastalıklar
  • Madde kullanımı ve
  • Yorgunluk, kişilerin gerçeklikten kopuş halini yaşamasına, rüyada yaşıyormuş hissini deneyimlemesine sebep olabilmektedir.

Derealizasyon Belirtileri Nelerdir?

Derealizasyon yaşayan kişiler etrafındaki şeylerin gerçek olduğunu bilmektedir ancak kendilerini etrafındaki gerçekliğe ait hissetmezler. Genel olarak etrafta olan biten şeyler başka bir dünyaya aitmiş gibi gelmekte, yaşantılar bir rüyaymış hissiyatı yaratmaktadır. Bireyler çevrelerinden ayrıştıkları hissini yaşamaktadır. Zaman, renkler ve sesler, normalden farklıymış duygusu uyandırmaktadır.

Derealizasyon Tedavisi Nasıldır?

Derealizasyonun tedavi sürecinde psikoterapi en çok kullanılan yöntemdir. Psikoterapide bilişsel, davranışsal yaklaşımlar veya EMDR gibi tekniklerden yararlanılmaktadır. Derealizasyonun eşlik eden tanıların hafifletilmesi amacıyla farmakolojik yöntemlerden de faydalanılsa da derealizasyon tedavisi için belirli bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır.

Psikoterapi seansları sayesinde bireylerin derealizasyon yaşamasına sebep olan durumların tespit edilmesi, bireylerin duygularının ve beden duyumlarının fark edilmesi hedeflenmektedir. Terapi seansları ile, bireylerin derealizasyon belirtilerini yaşamasına sebebiyet veren olumsuz düşünce ve negatif inançlarının yerini olumlu düşünce ve inançlarla yer değiştirmesi ile ilgili çeşitli çalışmalar yapılmakta, bireylere olumsuz durumlarla başa çıkma yöntemleri öğretilmektedir. Psikoterapi ile kişilerin derealizasyon yaşama sıklıklarının azaltılması ve günlük hayatlarının işlevsel hale gelmesi amaçlanmaktadır.

Kaynakça

  • Mawad, Heidi. “What is Derealization?”, 10 Mart 2021. 31 Ocak 2023 tarihinde Derealization: Definition, Symptoms, Causes, Treatment (verywellhealth.com) adresinden erişildi.
  • Mutlu, E. (2022). “Depersonalizasyon ve Derealizasyon Yaşayan Genç Yetişkin Olguda EMDR Terapisi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Olgu Sunumu”, International Academic Social Resources Journal, 7(37), 595- 601.

Güncel Psikoloji Yayınlarımız

Yardıma ihtiyacınız var mı? Size ulaşalım.