Boşanma Süreci

Boşanma Süreci ve Psikolojik Etkileri

Boşanma süreci, her iki taraf için de zor olabilir. Bu dönemde ayrılmaya karar veren ve terk edilen taraf bir kayıp yaşar. Bazen taraflardan biri bu durumu kurtuluş olarak görse de ayrılık kararı, bütün herkes için az ya da çok yıkıcı etkiye sahiptir. Boşanma sonrası depresyon süreci, yaşanan acının büyüklüğüne bağlı olarak ortaya çıkabilen durumlardan bir tanesidir. Bu süreçte, tarafların aile ya da arkadaş desteği alabilmesi, psikolojik desteğe başvurması, yaşanan acının hafiflemesinde yardımcıdır.
Boşanma sürecinde psikolojik destek almak, yaşanan durumlarla yüzleşmeyi, biten ilişkiyi kabul etmeyi ve geleceğe bakmayı kolaylaştırır. Çocuklu ailelerde ayrılık süreci ise hem ebeveynler hem de çocuklar için zor bir dönemi içerir. Yetişkinler için psikoterapi desteği yanında çocukların bu süreci daha kolay atlatabilmesi için de gerekli psikolojik desteğin ihmal edilmemesi önemlidir.

Boşanma Sürecinde Yaşanan Duygular Nelerdir? Normal mi?

Boşanma, aynı evde belli anıları paylaştığınız, hayatı ortaklaşa yaşadığınız eşinizle yolları ayırmanız anlamına gelir. Boşanmak, hem maddi hem de manevi anlamda bazen zorlayıcı olabilir. Bu durumda sadece biten bir ilişkinin acısı değil, çevrenin tepkisi, çocukların bu duruma olan yaklaşımları da üzüntünüzü artırabilir.
Yaşanan kaygılar, boşanan çiftler tarafından yaşanan normal duygular arasındadır. Hatta bazen çevrenizin tepkilerini daha duymadan yaşayabileceğiniz senaryoları gözünüzün önüne getirmek bile zorlayıcı olabilir. Yaşadıklarınız sizin için ne kadar acı verici olsa da boşanma sürecini hazmedilmesi zor bir durum haline getirmemelisiniz. Olayları kabullenmek, bu süreçte yasınızı tutmaya başlamak, yeni hayatınıza alışmanızı kolaylaştırır.
Aldatma, şiddetli geçimsizlik, şiddet gibi birçok konu boşanma kararına sebep olmuş olabilir. Bazen de eşler birbirlerine karşı ilgisini yitirerek karşılıklı olarak boşanma kararı verebilirler. Hangi durumda olursa olsun yeni hayata geçiş sürecinde psikolojik olarak kendinizi boşlukta hissedebilirsiniz. Boşanmak isteyen taraf siz olsanız bile bu süreçte üzülmeniz normaldir. Hangi durumda olursa olsun bir ailenin dağılması, o ailenin bütün fertlerini etkiler.

Boşanmanın Psikolojik Etkileri: Kadın, Erkek ve Çocuklar

Boşanmanın kadınlar, erkekler ve çocuklar üzerindeki etkisi farklıdır. Kadınlar ve erkekler boşanma sonrasında farklı ruh hallerine sahip olurlar. Bu durum kişilerin kendilerine, dış dünyaya ve olaylara bakış açısına göre de değişebilir. Kurban rolünü benimseyenler, yaşadığı her olayı kendisine karşı kişisel olarak algılar ve sorumluluğu üstüne almak yerine başkalarını suçlar.
Ebeveynlerin bu süreci atlatmasında hayata bakış açıları, psikolojik dayanıklılıkları da son derece önemli bir etkendir. Çocuklar ise bu süreçte terk edilecekleri korkusuna kapılabilirler. Ebeveynlerden birinin ya da ikisinin de kendisini terk edip gideceğine dair endişe duyabilirler.

Boşanmanın Yaygınlığı ve Sürece Dair Bilimsel Bulgular

Araştırmalara göre evliliklerin yarısı ilk yedi yıl içerisinde sona ermektedir. Her aile ve çift, boşanma kararı öncesinde, sürecinde ve sonrasında belirli evrelerden geçer. Ayrılığı izleyen aylarda ailenin yaşadığı değişiklikler çok çeşitlidir. Bir yandan duygusal bir kargaşa, diğer yandan maddi sorunlar yaşanabilir. Bu gelişmeler ailenin yaşam tarzını da değiştirir. Ayrılık henüz sıcak olduğu için bireylerin zihinleri sürekli bu konu ile meşguldür. Zamanla bu durum değişse de bu kez yeni bir hayat kurma gerçeğiyle yüz yüze kalınır.

Boşanma ve yeniden evlenmeler, ailenin her işlevine etki eden karmaşık değişikliklere yol açabilir. Boşanmanın ilk yılı yetişkinler için genellikle en zor dönemdir. Boşanmış kadınların üçte ikisinde, erkeklerin ise üçte birinde önemli ruhsal sorunlar gözlenmektedir.
İstenmeyen veya sert bir boşanma, yetişkin bireyleri geride kalmış bir gelişim aşamasına döndürebilir veya kişiliğinden beklenmeyen davranışlar sergilemesine neden olabilir. Bazı yetişkinler çaresiz hale gelebilir, hatta çocukları dahil başkalarının bakımına muhtaç duruma düşebilir. Ailede roller değişebilir; çocuklar ebeveynlerinin sırdaşı haline gelebilir. Bu durum çocukta çarpık bir gelişim ve yanlış bir gerçeklik algısına neden olabilir.

Ayrılığın hemen sonrasında bireyler genellikle iki uçtan birini seçerler: ya kendilerini toplumdan soyutlarlar ya da aşırı bir sosyal hayat sürdürürler. Bazı kişiler, mutsuzluk ve öfke hissettiklerini reddederek her şeye kolaylıkla uyum sağladıklarını iddia ederler. Ancak bu durum, sorunlardan kaçış niteliğindeyse depresyonu yalnızca erteler; kalıcı çözüm sağlamaz.

Kadın ve Erkek Perspektifinden Duygusal Farklılıklar

Kadın ve erkek yalnız yaşama ya da yeniden hayat kurma konusunda farklı bakış açılarına sahiptir. Boşanma sürecinde ve sonrasında kadınlar da erkekler de ailelerinin yanına geri dönebilirler. Bunun yerine yalnız yaşamayı ya da çocuklarıyla birlikte yeni bir evde yaşamaya başlayabilirler. Eşlerden birinin evden gidip diğer çiftin aynı evde yaşamına devam ettiği bir senaryo da mümkündür.
Çocuklu ailelerde geleneksel yapı içinde evden erkeğin gitmesi ve kadının çocuklarıyla birlikte evde kalması alışık olunan bir durumdur. Edinilmiş mal varsa bunların bölüşülmesi ve her iki çiftin de hayatlarına farklı ve yeni evlerde devam etmesi de mümkündür. Tüm bu seçimlerin arkasında bir de psikolojik süreç yer alır.
Kadınlar, erkeklere oranla daha duygusal varlıklardır. Bu süreçte kendilerini anlatma ihtiyacı hissedebilirler. Arkadaşlarıyla ve aileleriyle daha fazla şey paylaşma sürecine girebilirler. Erkekler ise kafa dağıtacak farklı aktivitelere katılırken daha ketum olmayı seçebilirler.

Çocuklar Üzerindeki Etkiler

Çocuklar, boşanma sürecinde terk edilecekleri korkusu yaşarlar. Annenin ve babanın neden boşandığını anlayamadıkları için bu konuda öfke hissedebilirler. Artık sevilmeyen ve istenmeyen bir çocuk olduklarını düşünebilirler. Boşanma süreci çocuklar için yetişkinlerin algıladığından daha zorlu olabilir. Bu süreçte hem annenin hem de babanın çocuklarıyla ayrı ayrı iletişimde olarak onunla vakit geçirmesi önemlidir.
Ona birlikte kalmaktan vazgeçtiklerini ama hala onun annesi ve babası olmaya devam edeceklerini anlatırlar. Çocuklar bu durumda annesine veya babasına duyacağı özlem nedeniyle kaygı hissedebilirler. Boşanma sonrası hayat söz konusu olduğunda artık çocuklar, anne ve baba için tamamen farklı bir senaryo devreye girer. Ayrı evlerde devam eden yaşam, eşlerin çocukların yaşına da bağlı olarak saygı ve sevgi çerçevesinde sınırlı süreyle iletişim halinde olması gerekebilir.

Boşanma Sürecinde Kendini Suçlama ve Karşılıklı Suçlamalarla Başa Çıkma

Boşanma sonrası psikolojik iyileşme sürecinde kişinin önce kendisiyle yüzleşmesi vardır. Bazen taraflar kendi içlerinde kendilerini suçlayabilirler. Acaba öyle yapmasa mıydım? Başka türlü davransam farklı mı olurdu? Bu ve benzeri birçok soru aklınıza gelebilir. Bunların hiçbiri boşanma sürecini ve sonrasını kolaylaştırmaz. Kendinizi suçlama eğiliminde olmanız daha fazla üzülmenize neden olur. Boşanma sonrasında yaşanan depresyon aslında sürecin bir parçasıdır.
Bunun yanı sıra tarafların birbirini suçlaması da boşanmayı zora koşan durumlar arasında yer alır. Ayrılık sürecini kabul edip karşılıklı tartışmadan kaçınmak, yasal süreci daha çabuk bitirmeye yardım eder. Bunun yanı sıra psikolojik olarak da daha az yıpranmanıza yardımcı olur. Duygusal iyileşme süreci öncesinde yasınızı tutup kendinize bir süre izin vermeyi seçebilirsiniz. Böyle yaptığınızda duygularınızı görmezden gelmek yerine onları yaşayarak yas sürecini daha sağlıklı şekilde sonlandırabilirsiniz.

Çocuklara Boşanma Haberi Nasıl Verilir?

Çocuklara boşanma haberi her iki ebeveynin bir arada olduğu zamanda verilmelidir. Eşler, boşanmaya karar vermiş olsa bile çocukları ya da çocuğu için bir araya gelerek artık birlikte olmayacaklarını haber vermelidir. Yeni hayatlarının nasıl olacağı hakkında bilgi verdikten sonra ebeveynlerin bazen ayrılabileceklerini ama bu durumun onun annesi ve babası olmaya devam etmelerine engel olmadığı anlatmalıdır. Gerekirse bu süreçte bir boşanma terapisi alarak uzlaşmaya varamadığınız konular hakkında yardım almak etkili bir çözüm olabilir. Boşanma terapisi kararınızdan vazgeçmek için değil, bu süreçte hem sizin hem de çocuğunuzun daha sağlıklı bir psikolojide olması için doğru bir yoldur.

Çocuğun Yaşına Uygun Yaklaşım

Okul öncesi çağındaki çocuklar için bu haber daha korkutucu olabilir. Burada ebeveyn olarak mantıklı bir yaklaşım sergilemek, birbirini suçlamadan artık anlaşamadığınızı ve ilişkinizin birbirine zarar verdiğini söylemek daha doğru olur. Çok fazla detaya girmeden, kavga etmeden bir açıklama yapmanız daha uygundur. Okul çağındaki çocuklar, yaşadığınız anlaşmazlığı daha net fark ederler. 7-12 yaş arasındaki çocukların okul öncesi çocuklara oranla ayrılığı anlaması daha kolay olabilir. Hangi yaşta olursa olsun çocukların annesinin ve babasının bir arada kalmayacağı fikrine alışması onlar için biraz zaman alabilir. Ergenlik çağındaki çocuklar için de bu süreci kabullenmek zor olabilir. Ergenlik dönemi sıkıntılarının yanında dağılan bir aile, çocuğun kaygı yaşamasına yol açabilir. Bu süreçte boşanma terapisi almaya devam etmek, çiftlerin bir arada kalmasını değil; çocuk ve ebeveyn ilişkisinin sağlıklı yürümesine yardım eder.

Boşanma Terapisi Nedir? Kimler İçin Uygundur?

Evlilik terapisi gibi boşanma terapisi de ilişkilerin onarılması ve ayrılık sürecinin daha az hasarla sonlandırılması için gerekli olabilir. Burada her iki eşin de belli oranda makul olması, birbirini suçlayıcı bir tavır içinde değil, ayrılığı kabul etmiş, yollarına gitmeyi seçmiş iki birey olması önemlidir. Aksi takdirde ayrılık sürecinde ebeveynlerin sağlıklı şekilde bir araya gelmesi mümkün olmaz. Bu da çocukların psikolojisi açısından sakıncalı bir durum teşkil edebilir.

Boşanma Sonrası Depresyon ve Yalnızlıkla Başa Çıkma

Boşanma sonrası depresyon, her iki birey ve çocuklar için meydana gelen normal bir durumdur. Bu süreçte psikolojik bazı rahatsızlıklar da tetiklenebilir. Gelecek kaygısı, anksiyete gibi durumlar ortaya çıkabilir. Kötü bir evliliğin etkisi boşanma sürecinde ve sonrasında da devam edebilir. Bu süreç herkes için son derece bireyseldir. Yani boşanan kişilerin her biri için yas süreci değişkenlik gösterir.

Yeni Hayata Uyum: Boşanma Sonrası Kendini Yeniden İnşa Etmek

Boşanma süreci, bir kaybın ardından yaşanan yası temsil eder. Boşanma önce eşlerin birbirinden ayrılması, sonra yasal olarak evliliklerini bitirmesiyle gerçekleşir. Bu süreçte hayatınızı yeniden planlamaya başlamanız gerekir. Çalışıyorsanız mevcut işinize devam ederken size iyi gelebilecek ve hobi olarak yapabileceğiniz bir aktiviteye başlayabilirsiniz. Yeni hayatınıza başlamadan önce ufak bir tatile çıkabilirsiniz.
Ebeveyn Ayrılığı Sonrası Çocukların Psikolojik Destek İhtiyacı
Ebeveyn ayrılığı sonrası aklınıza en çok gelen sorulardan biri şu olabilir: Çocuklar boşanmadan nasıl etkilenir? Bazı ebeveynler sırf çocuklarını düşündükleri için bitmiş evliliklerini sürdürmeye çalışırlar. Bu durum aslında anlaşamayan ve sürekli kaos halinde yaşamaya devam eden bir aile içinde çocukları daha fazla yıpratabilir. O zaman: “Boşanma sürecinde çocuklara nasıl davranmalı?” bu konuya önem vererek çocuğunuzun psikolojisine uygun bir anlatımı tercih etmelisiniz. Mümkünse her iki ebeveynin yan yana olduğu bir konuşmayı tercih etmelisiniz. Karşı tarafı suçlamadan sadece artık bir arada kalamayacağınızı net bir şekilde ifade etmeye özen göstermelisiniz.
Çocuk ve Ergen Psikoloğuna Ne Zaman Başvurulmalı?
Doğru iletişim şekli ile çocuklar, boşanma sürecini daha kolay kabul edebilirler. Bazı durumlarda ise annenin ve babanın ayrılmasını kabul edemeyebilirler. Bu durumu öfkeyle karşılayarak anneye ve babaya tavır alabilirler. Çocuk psikolojisi, yetişkinlere oranla daha hassas olduğundan yeni bir hayata adapte olmak onlar için en başta zor olabilir. Bu durumda uzman psikolog desteği almayı deneyebilirsiniz.

Psikolojik Destek Almak Utanç Değildir: Psikologla Görüşmenin Faydaları

Boşanma süreci aslında bir psikolojik travma olarak değerlendirilebilir. Yaşanan ilişkinin zorluğu, yıpratıcılığı ve ayrılık sürecinde yaşanan yas, kişiler için travma etkisine sahip olabilir. Terapi desteği almak, yaşadığınız üzüntüyü daha kolay atlatmanızı, bazı şeylerle daha rahat yüzleşmenizi ve yeni hayatınızı benimsemenizi sağlar. Bazen kişiler, terapi almayı çok zor bir süreç olarak değerlendirir. Ne konuşacağını, kendini nasıl anlatacağını bilemez. Böyle hissediyor olsanız bile terapi desteği almak size iyi gelebilir.
Alanında uzman terapistler, doğru sorularla ve yönlendirmelerle gerekli desteği sağlar. En başta konuşmak zor gibi görünebilir, süreç içinde terapistinize alıştıkça konuşmak ve yüzleşmek daha da kolaylaşır. Acıdan kaçmak yerine onunla yüzleşmek, duygusal olarak çok daha hızlı bir şekilde özgürleşmenizi sağlar.

Boşanma Sürecinde Kendinize Şefkat Göstermeyi Öğrenin

Boşanma sürecinde kendinizi suçlamak yerine şefkat göstermeyi tercih etmelisiniz. Bu süreci en sağlıklı şekilde atlatmak ve normal hayata geri dönmek için sevdiğiniz şeyleri yapmaya ağırlık verebilirsiniz.
Çalışma hayatına bir süre ara verip tatil yapabilir, dinlenip sadece yapmaktan keyif aldığınız şeylere odaklanabilirsiniz. İşten arta kalan zamanlarda yeni bir hobiyle meşgul olabilirsiniz. Bir süredir yaptığınız ve devam ettiğiniz bir hobiniz varsa yine ona devam edebilir, bu süreçte yemekten keyif aldığınız yiyecekleri tüketebilirsiniz.
Kendinize bir tiyatro ısmarlayabilirsiniz, belki herhangi bir arkadaşınızla sözleşmeyi beklemeden de iyi hissedebileceğiniz şeyler yapabilirsiniz. Kendi zevklerinize uygun olarak güzel bir film izlemeyi, ılık bir duş alıp kişisel bakım yapmayı düşünebilirsiniz. Güzel bir meditasyon, yoga ve spor gibi farklı meşguliyetlerle ruhunuza iyi gelen şeylere zaman ayırabilirsiniz.