Somatik Belirti Bozukluğu Nedir ve Nasıl Anlaşılır?
Somatik belirti nedir? Somatik belirti, psikolojik rahatsızlıkların, fiziksel bedene yansımasıdır. Kişi bazen fiziksel bir durum söz konusu olmaksızın baş, karın, mide, sırt gibi vücudun farklı bölgelerinde ve organlarda ağrılar yaşayabilir. Stres, korku, kaygı gibi durumlarda somatik belirtiler ortaya çıkabilir.
Somatik belirti bozukluğu nedir?
Somatik belirti bozukluğu, kişinin ağır bir hastalık geçirdiğini düşünmesine yol açabilen fiziki semptomlar oluşturan bir rahatsızlıktır. Kalp krizi geçirdiğini zannedip sadece gaz sancısı çektiğini öğrenen kişiler buna bir örnektir.
Bedensel Şikâyetlerin Arkasında Psikolojik Bir Neden Olabilir mi?
Somatik belirti nedir ve psikolojik bir nedenden mi ortaya çıkar? Somatik belirti bozukluğu, genellikle kişinin fiziksel bir nedenle ilişkili olmaksızın yaşadığı fiziksel ağrıdır. Bu durumda kişi, ağrısına ve yaşadığı diğer fiziksel belirtilere çok fazla anlam yükleyerek sıklıkla doktora gidebilir. Yoğun tetkikler yaptırmasına rağmen, belirtileri herhangi bir fiziksel rahatsızlığa işaret etmez. Psikolojik kökenli bir rahatsızlık olarak değerlendirilir.
Somatik Belirti Bozukluğu ile Hastalık Kaygısı Arasındaki Fark
Somatik bozukluk ve hastalık kaygısı farkı, fiziksel olarak yaşanan belirtilerle kendini gösterir. Somatik belirti bozukluğunda kişinin belirtileri fiziksel olarak hissedilebilir durumdadır. Hastalık kaygısında ise kişi, sürekli hastalanabileceği kaygısıyla yaşar. En ufak bir rahatsızlığı bile sanki büyük bir hastalık belirtisi gibi algılar. Küçük bir soğuk algınlığında bile öleceğinden endişelenebilir.
Randevunuzu Birlikte Oluşturalım
Size uygun uzmanı birlikte seçelim.
Somatik Belirtiler Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?
Somatik belirti, günlük yaşamda kişinin gerçekten hissettiği ağrılar şeklinde gerçekleşir. Yani kişi ağrıyı gerçekten hissettiği için bu onun günlük yaşamını ve iş yaşamını olduğu kadar sosyal ilişkilerini ve ailesiyle olan ilişkilerini de etkiler. Kişi sürekli ağrı çektiği için kendini yorgun da hissedebilir. Bu nedenle sosyal bir ortama girmek istemez. Gitse bile çektiği ağrılar nedeniyle keyif alamaz. Yaşanan bu durum, bir süre sonra sosyal ilişkilerde kopmaya, iş hayatında verimsizliğe, günlük işlerini yapamayacak kadar enerjisiz kalmaya neden olabilir. Yaşanan ağrılar artık günlük hayatı çekilmez hale getirebilir.
Somatik Belirti Bozukluğunda Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
Somatik bozukluk tedavisinde psikoterapi sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Psikolojik etkilerin bedensel belirti olarak kendini gösterdiği bu rahatsızlığın tedavisinde amaç, kişinin dikkatini belirtilere fazlaca vermesini önlemektir. Farkındalık ve gevşeme tekniklerine yönlendirme yapılarak kişinin rahatlaması sağlanabilir. EMDR terapi ise travmatik bir geçmiş nedeniyle oluşan somatik belirtilerin tedavisinde hızlı sonuç almaya yardım edebilir.
Somatik Belirti Bozukluğu Doktora Nasıl Anlatılır?
Somatik bozukluk yaşayan kişi ile doktor iletişimi, olayın anlaşılması için önemli bir yere sahiptir. Doktora bu durumu anlatırken: “Yaşadığım baş ağrısı yataktan çıkmamı engelliyor. Günlük işlerimi yapamıyorum. İşe gidemiyorum.” gibi durumu net şekilde ifade etmelisiniz. Bu şekilde ifade etmeniz, hastalığın teşhisini koyarken vakit kaybetmeyi de engeller.
Somatik Belirtilerin Çocuklarda Görülme Biçimleri
Çocuklarda somatik belirti bozukluğu, baş ağrısı, mide bulantısı, karın ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterir. Bunun dışında kol, bacak ve kas ağrıları, kusma, baş dönmesi, baygınlık, halsizlik, enerji düşüklüğü, kalp çarpıntısı, nefes darlığı, titreme, boğazda kitle hissi gibi belirtiler de somatik belirti bozukluğunun semptomları arasında yer alır. Çocuklar genelde okulda yaşanan problemler ve stres nedeniyle bu belirtileri gösterebilir.
Somatik Belirti Bozukluğunda Aile Üzerine Düşen Rol
Bedensel şikâyetler bazı durumlarda psikolojik nedenlerin bir sonucudur. Psikolojik nedenler bulunduğunda yaşanan sıkıntılar, tamamen ortadan kalkabilir. Bunun için psikoterapi ve ihtiyaç halinde ilaç tedavisine başvurulur. Bu sayede kişinin yaşam kalitesini yükseltmek hedeflenir. Somatik bozukluk yaşayan kişi için aile desteği de bu noktada son derece önemlidir.
Somatizasyon bozukluğunun nedeninin bulunması çözüm için en kritik olan eşiktir. Bunun yanında aile desteği de kişinin iyileşme sürecinde önemli bir katkı sağlar. Aile, kişinin durumunu anlamazsa yaşanan fonksiyonel bedensel belirtiler, kişinin hastalık hastası olarak değerlendirilmesine yol açabilir. Aile bir yerden sonra kişinin bunu dikkat çekmek için yaptığını düşünerek ilgiyi kesebilir. Bu durum, hastalığın belirtilerini yaşayan kişinin kendini yalnız hissetmesine neden olur.
Aile desteği psikoterapi ve ilaç desteğinin yanında kişinin yaşadığı psikolojik zorlukları aşmasında yardımcı olur. Psikoterapi sürecinde ailede somatik bozukluk yaşayan kişiyle birlikte seanslara gitmek, onun durumunu anlamanıza da yardımcı olabilir.
