Sosyal Anksiyete Nedir?

Sosyal anksiyete, kişinin kalabalık bir ortama girmekten yoğun şekilde kaygı duymasıdır. Daha doğrusu bu ortamda kendini rahat hissedememe hali ve rezil olacağından korkma durumudur. Girilen sosyal ortamın yapısına göre hissedilen kaygı düzeyi değişebilir. 

Sosyal anksiyete bozukluğu, kişinin kendini rahat bir şekilde ifade etmesini engelleyen ve gergin hissetmesine yol açan bir durumdur. Çocukluk travmalarından ya da aile tarafından çok eleştirilmekten kaynaklı olarak ortaya çıkabilir. Geçmişe dair kötü sosyal deneyimler de sosyal anksiyeteyi tetikleyebilen durumlar arasında yer alır. 

Sosyal Anksiyete ve Sosyal Fobi Arasındaki Farklar

Sosyal kaygı yani anksiyete bozukluğu ile fobi arasında bir fark vardır. Fobiler, çok yoğun korkuları içerir. Kişinin duyduğu korkunun boyutu onu herhangi bir şeyi yapmaktan alıkoyar. Sosyal fobi, kişiyi asosyal bir hayata itebilir. Ağır sosyal fobi kişinin evden bile çıkmasına engel olabilecek boyuta ulaşabilir. 

Sosyal Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

Sosyal anksiyete belirtileri arasında şunlar yer alır:

• Topluluk içine girince aşırı heyecanlanma,
• Kendini gergin hissetme,
• Elini nereye koyacağını bilememe,
• Konuşmaya çekinme ve susma,
• Yüzde kızarma,
• Titreme,
• Ellerde soğukluk,
• Yüzde beyazlama,
• Nabız hızında yükselme,
• Mide bulantısı vb. 

Sosyal Anksiyete Neden Olur? (Psikolojik ve Biyolojik Faktörler)

Sosyal anksiyete oluşumunu tetikleyen psikolojik ve biyolojik faktörler bulunabilir. Sosyal anksiyete neden olur? Çok baskıcı bir ortamda büyümek, daha önce sosyal ortamda yaşanan kötü bir deneyim, annenin ya da babanın sosyal hayattan uzak olması gibi nedenler olabilir. 

Psikolojik faktörler daha çok yaşanan deneyimler ve kişinin bilinçdışında yer eden olaylardan kaynaklanır. Biyolojik faktörler ise aile içinde çekingen kişilik bozukluğu ve sosyal anksiyete yaşayan bireyler olmasından kaynaklanabilir. 

Sosyal Anksiyetenin Günlük Yaşama Etkileri

Sosyal fobi ve anksiyete günlük hayatı büyük oranda olumsuz etkiler. Kişinin hayatını çok büyük oranda kısıtlar. Okulda kendini ifade edememek, işyerinde kendini diğer insanlardan soyutlamak, iş ve okul dışında arkadaş ortamlarına girmemek sosyal anksiyetenin günlük hayata etkileri arasındadır. 

Kişi, duygularını paylaşabilecek bir arkadaş bulmakta zorlanabilir. Sevdiği etkinliklere ya da aktivitelere katılmaktan geri durabilir. Sosyal fobi ve anksiyete ilaçları sayesinde kişinin özgüvenini artırmak ve daha sakin hissetmesini sağlamak mümkün hale gelebilir. 

Sosyal Anksiyete İçin Tanı ve Test Yöntemleri

Psikologlar ve psikiyatristler tarafından yapılan sosyal anksiyete testi sayesinde kişinin durumuna yönelik tanı konur. Bir kişide sosyal anksiyete bozukluğu olduğunu anladıktan sonra onu rahatsız eden nedeni bulmak gerekir. Korku ve kaygı durumunu tetikleyen etkenlerin kişi için ne ifade ettiği anlaşıldığında bunların etkilerini azaltmak daha kolay olabilir. Herkesin korkusunu tetikleyen farklı sebepler vardır. Bu sebepler tespit edilip tedavi edilmediğinde sosyal fobi boyutuna ulaşabilir. 

Neticede sosyal fobi ilaçları ve sosyal fobi yenme egzersizleri sayesinde kişinin bu durumu atlatması sağlanabilir. Unutmamak gerekir ki kişiyi sosyal hayattan koparacak kadar büyük travmalar, bir anda geçmez. Sabırla hareket ederek ve terapistle uyum içinde olarak yaşadığınız anksiyete ve fobi durumundan kurtulabilirsiniz. 

Sosyal Anksiyete Nasıl Tedavi Edilir? (Psikoterapi, İlaç Tedavisi, Alternatif Yöntemler)

Sosyal anksiyete ve fobi hakkında aklınıza takılan çok sayıda şey olabilir. Sosyal anksiyete nasıl geçer? Sosyal fobi tedavi edilmezse ne olur? Sosyal anksiyete tedavi yöntemleri nelerdir? Bu davranış bozukluğu için uygulanan tedavi ve terapi yöntemleri arasında bilişsel davranışçı terapi (BDT) en başta gelir. Kişinin davranış kalıpları anlaşıldıktan sonra onu bu duruma iten nedenler tespit edilmeye çalışılır. 

Çekingen kişilik bozukluğuna sahip olan kişiler, sosyal anksiyete duyarlar. Girdikleri ortamda kendilerini ifade etmeye, yeni insanlarla tanışmaya çekinirler. Sosyal bir ortama girmek onlar için büyük bir stres kaynağı olabilir. Özgüven eksikliğine yol açan nedenler anlaşıldıktan sonra bu konuda kişiden sosyalliği güçlendirmeye yardımcı ufak adımlar atması istenir. Bu konuda nefes egzersizleri ve kendi kendine telkin gibi stres yönetimi teknikleri işe yarayabilir. 

Sosyal Anksiyeteyi Azaltmak İçin Egzersiz ve Teknikler

Sosyal anksiyete ile birlikte seyreden depresyon durumu da olabilir. Bunu düzeltmek ve kişinin ruh halini iyileştirmek, enerjisini yükseltmek adına doktor tavsiyesiyle kullanılan antidepresanlar bulunur. Beyindeki serotonin ve noradrenalin gibi maddelerin daha fazla salgılanmasına yardım ederler. 

Sosyal kaygı bozukluğu yaşayan kişilerin, benzodiazepinler olarak adlandırılan ilaç grubu yardımıyla sakinleşmesi sağlanır. İlaç tedavilerine ek olarak ise maruz kalma terapisi yapılarak yani kişinin sosyal ortamlara girmesi şeklinde çekingenliğini yenmesine yönelik destekleyici bir yaklaşım benimsenir. Bu süreçte kişinin ilerleme durumu üzerine konuşularak farkındalığını, özsaygısını ve özgüvenini yükseltmesi hedeflenir. 

Sosyal Anksiyete İle Başa Çıkma Stratejileri

Sosyal anksiyete ile başa çıkma yolları arasında ilaç tedavisi + terapi + sosyalleşme bir arada olabilir. Burada esas olan kişinin sosyal hayata karışmasıdır. Sosyal anksiyete yaşayan kişiler, kendilerini bu alanlardan soyutladıkça iletişim becerileri zayıflamaya başlar. İlaç ve terapiyle kazandırılan motivasyon sonrasında sosyalleşme, doğal bir gelişimi tetikler. 

Kişi, kendini girdiği sosyal ortamlarda daha iyi bir şekilde ifade etmeye ve kendine güvenmeye başlar. Bir süre sonra yaşanan gelişme doğrultusunda ilaçlara ihtiyaç kalmayabilir. Terapi süreci ise kişinin gelişimine bağlı olarak belli bir süre devam eder. Kişinin artık ihtiyacı kalmadığı anlaşıldığında terapi seansları da sonlandırılır. Bu süreçte kişinin kendi gelişimini desteklemesi için düzenli olarak sosyal ortamlarda bulunması tavsiye edilir. 

Sosyal Anksiyete ve Özgüven İlişkisi

Sosyal anksiyete ve özgüven ilişkisi ters orantılıdır. Kişi sosyal anksiyete yaşadığı ortamda özgüvenini yitirebilir. Diğer taraftan özgüvenini kaybetmemiş olsa bile bulunduğu ortamda yeterince iyi hissetmiyor olabilir. Özgüven yükseldikçe ve sosyal ortamda ilişkileri başarılı şekilde yöneteceğine olan güveni arttıkça kişinin kaygısı da bu seviyede azalır. Özgüveni artırmaya yönelik telkinler,  sosyal etkinlikler, kişinin kendine meydan okumasını ve inancını artırmasını sağlar. 

Siz de yer yer sosyal kaygı yaşayan biriyseniz kendinizi çok zorlamadan ufak adımlarla bu durumu giderebilirsiniz. Kendinizi tamamen eve kapatmak yerine bir kafeye gitmek, kütüphaneye gitmek, alışveriş yapmak gibi küçük aktiviteler, farklı insanlar görmenize ortam yaratır. Küçük de olsa diğer insanlarla diyalog içinde olmanız, iletişim becerilerinizin gerilemesini engeller. Sosyal anksiyete, psikolojik hastalıklar ve kişilik bozuklukları hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için bloğumuzu takip edebilirsiniz.