Klostrofobi Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Klostrofobi Nedir Belirtileri Nelerdir

Klostrofobi, pek çok kişinin yaşadığı kapalı yerde kalma korkusudur. Aslında mantıklı bir sebebi olmamasına rağmen, insanların hayatını kısıtlayan klostrofobi nedir? Bazen travmalar aracılığıyla tetiklenen korkular bazen kişi bizzat herhangi bir deneyim yaşamadan ortaya çıkabilir. Kapalı alanda kalma korkusu kişinin hayatını pek çok alanda etkileyebilir. 

Yüksek katlı bir binada yaşıyorsanız ve asansöre binerseniz sanki ölecekmişsiniz gibi geliyorsa sizde kapalı alan korkusu olabilir. Kapalı yerde kalma korkusu bir tek asansöre binmeye korkmakla özdeşleştirilemez. Kişi daha önce asansörde kaldıysa bu yüzden tekrar binip aynı deneyimi yaşayacağından korkabilir. Bu doğrudan klostrofobi olarak nitelenemez. Kişi bu durumdan endişe edebilir ancak kişi asansöre bindiğinde aşırı korku yaşıyorsa bu klostrofobi olarak değerlendirilebilir. 

Klostrofobi Nedir?

Kapalı alan korkusu, kısaca kişinin kendi imkânlarıyla çıkamayacağı kadar kapalı ve dar bir alanda kalma korkusudur. Kişi, bu alanda kalarak ne yaparsa yapsın dışarı çıkamayacağını düşünür. Bu durumdaki kişiler yoğun kaygı ve endişe yaşarlar. Klostrofobisi bulunan kişiler, bazı durumlarda kontrolü kaybederek tamamen kaygı odaklı hale gelebilirler. 

Klostrofobi Belirtileri Nelerdir?

Klostrofobi belirtileri arasında: 

  • Ağlama ve kendini kaybetme, 
  • Nefes darlığı ve nefes almada zorluk, 
  • Terleme ve panik,
  • Ellerde ve ayaklarda uyuşma,
  • Göğüste sıkışma, 
  • Baygınlık hissi,
  • Hasta hissetme,
  • Titreme,
  • Boğulacakmış gibi hissetme,
  • Mide bulantısı gibi kişiyi büyük ölçüde zorlayan durumlar yer alır. 

Klostrofobi semptomları, bazen panik atakla da karıştırılabilir. Kişi kendini zorlayan psikolojik bir durumla karşılaştığında bu durumları yaşayabilir. Ancak klostrofobi panik ataktan farklı olarak sadece kişinin kapalı alanda kalma korkusu tetiklendiği zaman ortaya çıkar. 

Klostrofobi Nedenleri Nelerdir?

Klostrofobi nedenleri,  genellikle kişinin daha önce yaşamış olduğu bir travma ya da kalıtımsal bir yatkınlık şeklinde kendini gösterebilir.  Küçükken kendi başına çıkamayacağı dar alana kilitlenmiş olmak, çocukluk döneminden yerleşmiş bir korku olarak zaman zaman gün yüzüne çıkabilir.  

Klostrofobiyi Tetikleyen Faktörler Nelerdir?

Kapalı alanda kalma korkusu, kişinin dar ve çıkmak istediği her an hemen çıkamayacağı alanlara girmesi sonucu tetiklenebilir. 

Klostrofobiyi ne tetikler?

  • Yeraltı tüneli,
  • Asansör,
  • Dar ve küçük arabalar,
  • Sualtı mağaraları ve mağaralar,
  • Metro, tren, minibüs ve otobüs gibi toplu ulaşım araçları,
  • Umumi tuvaletler,
  • Bodrum katlar ve mahzenler,
  • Penceresiz odalar,
  • Döner kapılar,
  • Yer altı şehirleri,
  • MR Cihazı,
  • Tüneller klostrofobiyi tetikleyen faktörler arasında yer alır. 

Küçük ve dar alanlar kişide sanki tabuta girmiş etkisi yaratabilir. Yeraltı metro araçları, kişinin su altında kalıp yeryüzüne çıkamayacağı hissine kapılmasına yol açabilir. Karanlık odalar, sanki bir yere hapsolmuş ve dışarı çıkamayacakmış hissi yaratabilir. Bu nedenle klostrofobisi olan kişiler bu ortamlara kolay kolay giremezler. Girmek zorunda kalsalar bile yoğun bir stres ve kaygı yaşarlar. 

Klostrofobi Nasıl Teşhis Edilir?

Klostrofobi teşhisi için kişi, dar, kapalı ve basık ortamlarda yaşadığı deneyimleri bir uzmanla paylaşmalıdır. Kapalı bir alandayken, orada kaldığınız sürece yoğun kaygıya yol açıyorsa ve bu durum kontrolünüzü kaybetmeye kadar varabilir. Soğuk soğuk terleme, hızlı kalp çarpıntısı, mide bulantısı gibi şikâyetleriniz varsa bununla başa çıkmakta zorlanabilirsiniz. Eğer bu durumdan mustaripseniz, kapalı alan korkusunu kontrol altına alabilmek için bir uzmandan destek almayı düşünebilirsiniz.

Klostrofobi Nasıl Tedavi Edilir?

Klostrofobi tedavi yöntemleri arasında yaygın olarak psikoterapi tercih edilir. Psikoterapi sayesinde kişinin yaşadığı korkunun sebebi anlaşılmaya çalışılır. Eğer yaşanan rahatsızlık çocukluk travmasından kaynaklanıyorsa kişinin şu anda çocukluğunda olduğundan çok daha güçlü olduğu hatırlatılabilir. Bu sayede kişi, süreç içinde yaşadığı korkunun bilinç düzeyinde aslında mantıklı olmadığını kabul eder. Klostrofobi atağı yaşadığınız anda kendinizi sakinleştirmenin çeşitli yollarını bulabilirsiniz. Klostrofobi atağı geliştiği sırada kendinizi sakinleştirmek için yapabilecekleriniz: 

  • Derin nefes almak,
  • Kendi kendine telkinde bulunmak,
  • Uzmanınızın tavsiye ettiği çeşitli sakinleşme yöntemlerine başvurmak şeklindedir. 

En bariz sakinleşme yöntemlerinden birisiyse içinde bulunduğunuz zamandan kendinizi soyutlamaktır. O andan kendinizi en mutlu hissettiğiniz ana giderek şu an istediğiniz şeyi yaptığınızı düşünebilirsiniz. 

Klostrofobiyi tedavi etme yöntemleri arasında: bilişsel davranışçı terapi, ilaç tedavisi, maruziyet tedavisi, sanal gerçeklik yer alır. Maruziyet tedavisi için kişi psikolojik olarak bu duruma hazır olmalıdır. Sanal gerçeklik son dönemde tedavi amacıyla kullanılan yöntemlerden biridir. Siz de klostrofobi nedeniyle sosyal hayatta zorluk yaşıyorsanız işinin uzmanı psikoterapistlerden yardım alabilirsiniz. 

Güncel Psikoloji Yayınlarımız

Yardıma ihtiyacınız var mı? Size ulaşalım.