Afazi Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Afazi Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Afazi, fiziksel bir hastalık sonucu ortaya çıkan ve kişinin konuşma becerisini etkileyen önemli bir rahatsızlıktır. Daha geniş kapsamda afazi nedir? Beynin konuşma merkezini etkileyen rahatsızlık, hem fiziksel hem psikolojik etkilere sahiptir. 

Beyin travması, kalp ve damar hastalıkları nedeniyle oluşan pıhtılaşma, damar tıkanıklığı gibi durumlar afaziye yol açabilir. Bu hastalıktan mustarip kişiler, düşünme ve konuşma bağlantısını düzgün şekilde kuramaz. Afazi çoğunlukla kişinin bazen dinlediğini anlayamaması, bazen anlayıp düzgün cevap verememesi şeklinde gelişir. Şiddetine ve beyinde etkilediği bölüme göre rahatsızlığın birkaç farklı çeşidi ve kademesi vardır. Bu nedenle herkeste aynı şiddette kendini göstermez. 

Afazi Nedir?

Afazi hastalığı, kişinin yaşadığı kalp ve damar problemleri nedeniyle beynin konuşma merkezini etkileyen hücrelerin azalması nedeniyle oluşur. Bu hücre azalması durumu, kişinin kelimeleri ve cümleleri doğru telaffuz edememesine yol açar. Felç ve inme gibi risk faktörü yüksek hastalıkların yol açabildiği afazi, belli semptomlarla kendini gösterir. Tedavisi kişinin genel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. 

Afazi Belirtileri Nelerdir?

Afazi belirtileri, hastalığın teşhisinde ve tedavisinde önemli bir yol kat etmeye yardımcıdır. Kişinin mantıksız şeyler söylemesi bu belirtilerden bir tanesidir. Hastalığın önemli belirtilerinden bir diğeri kişinin cümleleri toparlamakta zorlanması, kısa ve kesik kesik konuşmasıdır. Kelimeleri seçmekte ve söylemekte zorluk çeken kişi, zaman zaman konuşulanları anlayamaz. Afazi semptomları arasında konuşulanları tekrar etmek, konsantre olmakta zorluk çekmek, okuduklarını anlamada güçlük yaşamak da sıklıkla yer bulur. 

Afazi Tipleri Nelerdir?

Hastalığın şiddeti, yaşanan fiziksel problemin büyüklüğüne göre değişir. Buna göre afazi tipleri şu şekilde sınıflandırılabilir: 

1.Wernike Afazi (Akıcı Afazi): Afazinin bu tipinde kişi, akıcı konuşabilir ama doğru kelimeleri bulmakta zorluk çeker. Kendisine sorulan sorulara mantıklı cevaplar veremez daha doğrusu sorudan bağımsız ve alakasız cevaplar verir. 

2.Broca Afazi (Tutuk Afazi): Bu afazi türü Wernike Afaziye benzer ama ondan farkı kişinin konuşma sırasında tutulup kalmasıdır. Kişinin konuşulanı anlamakla ilgili problemi yoktur. Broca Afazisi olan bir kişi, kendisine söyleneni anlasa da cümle kuracağı sırada ne diyeceğini unutur, donup kalır. 

3.Global (Küresel) Afazi: Afazi çeşitleri içinde en ileri düzey olan budur. Global afazi rahatsızlığı bulunan kişi, ne konuşulanı ne yazılanı anlar. Okuyamaz ve konuşamaz. Sadece bazı mimikler ve anlamsız sesler yardımıyla iletişim kurmaya çalışırlar. 

4.Anomik Afazi: Bu rahatsızlıktan mustarip kişiler sadece nesnelerin isimlerini unuturlar ya da kelimeleri nesnelerle ilişkilendiremezler. 

5.Kondüksiyon Afazisi: Diğer adıyla iletim afazisi olarak bilinen bu rahatsızlıkta kişinin dil ve anlatımdan sorumlu beyin bölgesi normal şekilde işler. Ancak bu iki alanın bağlantısını sağlayan sinir ağlarında hasar meydana gelmiştir. Kondüksiyon afazisi bulunan kişiler okuyabilir, söyleneni anlayabilir, yazabilir, konuşabilirler. Ancak bazen bazı kelimeleri yazarken ve söylerken ufak ses hataları yapabilirler. 

6.Profresif Afazi: Genellikle altta yatan başka bir nedenden yani hastalıktan dolayı oluşur. İnme, migren, demans gibi hastalıklar sonucunda oluşan ve zamanla ilerleyen bir rahatsızlıktır. 

7.Transkortikal Afazi: Bu afazi türünde kişi, söylenenleri tekrar etme eğilimindedir. Konuşulanla aynı doğrultuda olmasa da transkortikal afazisi bulunanlar, anlamlı cümleler kurabilir. 

Afazi Nedenleri Nelerdir?

Afazi sebepleri,  beynin dil ve konuşma kısmını etkileyen hastalıkları kapsar. Afazi nedenleri arasında: 

  • Travmalar sonucu oluşan beyin hasarları,
  • İnme, felç ve tansiyon kaynaklı pıhtı problemleri,
  • Damarda yırtılma,
  • Beyin kanaması,
  • Alzheimer,
  • Demans,
  • Beyin ameliyatları, beyin tümörü, beyin anevrizması,
  • Epilepsi,
  • Selebral Hipoksi,
  • Zehirlenme gibi hastalıklar ve durumlar yer alır.

Genellikle fiziksel travmalar ve hastalıklar nedeniyle oluşan afazi, bazen kalıtsal nedenlerle de oluşabilir. Bunun dışında Demans gibi beyni etkileyen hastalıklar da afaziye yol açabilir. 

Afazi Tanısı Nasıl Konur?

Afazi tanısı, koymak için beynin konuşma merkezini etkileyen alanın detaylı incelenmesi gerekir.  Afazi teşhisi için hastanın fiziksel muayenesi yapılır. Aynı zamanda şu tarama yöntemlerine başvurulur:

  • Röntgen 
  • BT Taraması
  • Elektromiyogram
  • Elektroensefalogram (EEG)
  • Genetik test
  • Elektromanyetik Rezonans (MRI)

Gerekli tanı ve teşhis yöntemlerine başvurulduktan sonra hastanın durumu tespit edilir. Sonrasında hastalığın şiddetine göre tedavi yöntemi belirlenir.

Afazi Tedavisi

Rahatsızlığın tedavisi için afazi profesyonel destek birimlerinden yararlanabilirsiniz. Dil ve anlatım becerisinde zorluk yaşayan tanıdıklarınız için bir psikoloji ya da beyin cerrahisi kliniğine başvurabilirsiniz. Öncelikle yaşanan zorluğun teşhis edilmesi için gerekli muayenenin gerçekleşmesi gerekir. Sonraki süreç ise psikolojik destektir. Konuşma terapisi sayesinde rahatsızlığın kişiye yaşattığı zorluklar zamanla ortadan kalkabilir. Afazi destek ve tedavi uygulamaları sayesinde kişi, yaşadığı konuşma zorluğunu zamanla yenebilir.

Güncel Psikoloji Yayınlarımız

Yardıma ihtiyacınız var mı? Size ulaşalım.