Zevk Alamama Hastalığı: Anhedoni

Zevk Alamama Hastalığı: Anhedoni

‘’Anhedoni ’’ genel olarak ‘isteksizlik’ veya ‘zevk alamama’ olarak tanımlanmaktadır. Anhedoni, çoğu zaman bir depresyon belirtisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bireyin, hayatında normal bir zamanda zevk alarak yapacağı bir etkinliğin artık zevk vermemesi durumu olarak da belirtilebilmektedir. Anhedoniye sahip kişi, bir döngü içine girmektedir. Eskiden ona zevk veren ve yapmaktan hoşnut olduğu rutinlerin artık kişide isteksizlik uyandırması ise zamanlar kişinin kendisini mutsuz hissetmesine sebep olabilmektedir.

Anhedoni görülme sıklığı, özellikle depresyonun günümüzde artış göstermesi ile birlikte artmıştır. Anhedoni tanısını koyabilmek için belirtilerin ortaya çıktıktan iki hafta sonrasına kadar devam etmesi beklenmektedir. 

Anhedoni Nedenleri

Anhedoni nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Ancak her halükarda bu hastalığın ortaya çıkmasında etkili olduğu bilinen bazı durumlar vardır. Bu durumlar, şu şekilde sıralanabilmektedirler;

  • Normal dışı mental durum
  • Psikolojik rahatsızlıkların varlığı
  • Alkol veya Madde bağımlısı olma
  • Sosyoekonomik düzeyin düşük olması
  • Anksiyete
  • Erteleme alışkanlıkları
  • Odaklanamama durumu
  • Motivasyon düşüklüğü

Anhedoni neden kaynaklanır sorusunu cevaplarken ‘depresyon’ unutulmamalıdır. Anhedoni, depresyonun en çok görülen belirtilerinden birini oluşturmaktadır.

Anhedoni Belirtileri

Anhedoni belirtileri konusuna geldiğimizde ise mutlaka kişinin kendisini dinlemesinin gerekliliği ortaya çıkacaktır. En önemli belirti ise mutsuzluk olarak bilinmektedir. Mutsuzluk yanında farklı anhedoni belirtileri ise şu şekilde sıralanabilmektedir;

  • Kontrol edilemeyen sebepsiz gerginlik durumu
  • Şüpheci düşüncelerin varlığı
  • Sürekli olarak mutsuz hissetme
  • İştah ve uykuda ortaya çıkan düzensizlikler
  • Herhangi bir aktiviteden zevk alamamak
  • Cinsel isteksizlik

Bu belirtilerin bir ya da birkaç tanesini kendinizde ya da bir yakınınızda fark ettiğinizde mutlaka bir uzmana danışmanız gerekmektedir.

Anhedoni Kişinin Hayatında Ne Gibi Farklılıklara Sebep Olur?

‘’Hiçbir şeyden zevk alamama nasıl geçer?’’ gibi sorular, genellikle anhedoninin varlığına işaret etmektedir. Bunun yanında anhedoninin kişinin günlük hayatında büyük sorunlara ve farklılıklara sebep olabileceğini de söylemek doğru olacaktır.

Anhedoni, bahsedildiği üzere depresyonun bir belirtisi olarak ortaya çıkmakta ve ilgi kaybı olarak adlandırılmaktadır. Buradan hareketle anhedoniye sahip kişilerin kendilerini herhangi bir sosyal durumdan geri çektikleri görülebildiği gibi aynı zamanda yalnız kaldıklarında da herhangi bir hobi ya da farklı bir durumla ilgilenemeyebilirler. İşlerinde başarıları düşebilir ve bu durum da genel anlamda motivasyon düşüklüğünden kaynaklanabilmektedir. Aynı zamanda uykuya dalmada zorluk çekebilirken zaman zaman gerektiğinden fazla uyuma durumu da görülebilmektedir.

Anhedoni Tanısı Nasıl Konulur?

‘’Anhedoni tanısı nasıl konulur?’’ diye sorulduğunda ise, anhedoni asıl olarak bir depresyon belirtisi olduğundan, anhedoniye eşlik eden başka depresyon belirtilerinin varlığının araştırılması daha doğru olacaktır. Burada,  hastanın detaylı bir tıbbi öyküsünün alınması gerekmektedir. Zaman zaman anhedoniye sahip bireyler, kendi iradeleriyle doktorlara başvurmak istemeyebilirler. Bu sebeple de yakınlarının böyle bir durum fark ettiğinde bir uzmana yönlendirmeleri gerekmektedir.

Anhedoni tanısı konulabilmesi adına belirtilerin iki hafta boyunca devam etmesi gerekmektedir. Bu anlamda günlük aktivitelerin sıklığının azalması, uyku düzeninin bozulması, kilo alma ya da verme, dikkat eksikliği, ruh halinde değişimler, intihar düşüncesi, hareketlerde ve mental durumlarda yavaşlama gibi belirtiler ilk ortaya çıkanlar olarak en çok dikkat edilmesi gerekenler arasında yer alacaklardır. Tüm bu belirtilerin aynı anda varlığı, kişinin bir depresyon geçirdiğine işaret edebilmektedir.

Anhedoni tanısı konulması adına takip edilmesi gereken bazı adımlar olacaktır. Buna göre tıbbi öykü alındıktan sonra hasta yakınlarıyla görüşmeler yapılabilir. Sonrasında fiziki bir muayene gerektirecek olan anhedoni, aynı zamanda kan tahlilleri ile vitamin ve mineral eksikliklerine bakılmasını da şart olabilmektedir. Aynı zamanda, madde kullanılıp kullanılmadığına dair tetkikler de gerekli görülebilir.

Anhedoni Tedavisi Nasıl İşler?

Anhedoni tedavisi farklı şekillerde işleyebilmektedir. Buna göre insanların günlük hayatında oldukça derin sorunlar yol açabilecek olan bu psikolojik rahatsızlığın mutlaka tedavi edilmesi gerekecektir. Bunun için ise uzman bir psikolog ya da psikiyatristten yardım almak gerekir.

Anhedoni tedavisi zaman zaman zor bir durum olabilir. Özellikle insan vücudunda bulunan ve mutluluk salgılamakla görevli olan seratonin ve endorfin hormonlarının harekete geçirilmesi gerekecektir. Bu sebeple de hem terapi hem de ilaç tedavileri kullanlabilmektedir.

Bunun yanında kişinin mutlaka uyku düzeni oluşturması, sağlıklı bir şekilde beslenmesi, spor yapması, kendini mutlu hissedebileceği yeni aktiviteler bulması ve sosyalleşmesi gerekecektir. Bunlar ile birlikte daha kolay bir iyileşme süreci sağlanabilir.

Anhedoni Tedavisi Yanında Verilebilecek Ek Tavsiyeler Nelerdir?

Anhedoni nedir tedavisi nasıldır konusu sonrasında bazı ek tavsiyelere de yer verilebilir. Özellikle anhedoni gibi derin bir hastalıktan muzdarip olan kişiler için bazı normal hayata adanacak durumlar faydalı olabilmektedir. Anhedoni yaşayanlar için şu tavsiyeler verilebilir;

  • Kendi iç sesinizi dinleyin
  • Sevdiğiniz insanları yakınınızda tutun
  • Uzmanlarla konuşun
  • Kendinizi iyi hissettiren çeşitli aktivitelere yönelin
  • Uyku düzenini oluşturun
  • Yeni bir hobi edinin
  • Kişisel olarak gelişim sağlayın

Bunlarla birlikte en önemli durum ise, anhedoninin asıl olarak bir süreç olduğunu unutmamanız ve tedaviye odaklanmanız gerektiğidir.

Comments for this post are closed.
Yetişkinlerin İçindeki Çocuklar Çocuk Modları

Yetişkinlerin İçindeki Çocuklar: Çocuk Mod’ları

Hepimiz zaman zaman “çocuk gibi davrandım”, “kendimi kaybettim ve nasıl oldu anlamadım”, “şu an hatırladığımda …

Kendini Gerçekleştiren Kehanet

Kendini Gerçekleştiren Kehanet

Kendini gerçekleştiren kehanet, toplum dilinde “korktuğum başıma geldi, ben böyle olacağını zaten biliyordum” …

Çocukluk Çağı Mastürbasyonu

Çocukluk Çağı Mastürbasyonu

Mastürbasyon davranışı, çocukların gelişimi açısından son derece doğal ve sağlıklı bir süreçtir. Çocuklar, …