Yetişkinlerin İçindeki Çocuklar Çocuk Modları

Yetişkinlerin İçindeki Çocuklar: Çocuk Mod’ları

Hepimiz zaman zaman “çocuk gibi davrandım”, “kendimi kaybettim ve nasıl oldu anlamadım”, “şu an hatırladığımda çok saçma geldi, nasıl yapmışım?” gibi cümleler kurmuşuzdur. Bu cümlelerin ortak bir özelliği var; duygular oldukça yoğun ve mantık ise oldukça geri planda. Yani çocuk mod’larımız! (yan’larımız)

Çocuk modlarında olduğumuz zaman kendimizi tam bir yetişkin gibi hissetmeyiz. Bu modlar, kişinin ihtiyaçlarının dikkate alınmadığını düşünmesiyle ortaya çıkmaktadır.

Yetişkinlerin içindeki çocuk modlarını tanımak için, öncelikle etrafımızdaki çocukları hatırlayalım. Çocukları bilirsiniz; mutlu olunca zıplar, üzülünce ağlar. Dolayısıyla herduyguyu yoğun yaşarlar ve mantıklı düşünme becerileri daha düşüktür. Peki yetişkinler çocuk modlarında davranırsa ne olur ? Sorunları tıpkı bir çocuk gibi çözemezler ve rahatsızlık verici duyguları yoğun hissederler. Öyleyse yetişkinlerin içindeki bazı çocuk modlarını ve nereden geldiklerini tanıyarak çocuk yanlarımızı sağlıklı yetişkin perspektifinden yatıştırabilir ve daha iyi hissedebiliriz.

Öncelikle hatırlayalım ve zihnimizi geçmişe yollayalım. Çocukken istenmeyen bir durum karşısında önce ne yapardınız? Ağlar mıydınız, bağırır ve kızar mıydınız ya da dürtüsel bir şekilde istediğiniz şey hemen olsun mu isterdiniz? Çocukken gösterdiğimiz davranış şekli, yetişkin yaşamımızdaki belirgin çocuk modu olarak karşımıza çıkabilir

1-İncinmiş Çocuk Modu

İncinmiş çocuk modu, çocuk ve gençlik döneminde ebeveyni tarafından terk edilmiş, dışlanmış, değersiz ve sevilmemiş hissettirilmiş, yakınlarının ölümüne şahit olmuş, sevgi ve güven gibi önemli duygusal ihtiyaçların karşılanmadığı bir çocukluk döneminin sonucunda yetişkin yaşamında ortaya çıkabilir. Çocukken utanç, yalnızlık, korku, mutsuzluk, acı verici duygularla birlikte seyreden mod “incinmiş çocuk modu” dur. Yetişkin yaşamında ise, değersizlik ve sevilmeme hissi, güven sorunu, reddedilme ya da terk edilme endişeleriyle kendini gösterir.

İncinmiş çocuk moduna girdiğimizi nasıl anlarız? Örneğin, sinemaya davet ettiğiniz arkadaşınız gelemeyeceğini belirttiğinde, hızlı ve yoğun şekilde değersiz, önemsiz ve reddedilmiş hissettiniz ve bu durumu arkadaşınız tarafından istenmediğiniz şeklinde yorumladınız. İşte bu, incinmiş çocuk modu! Bu moddayken, gerçeği mantıklı şekilde değerlendirmede o an yetersiz kalarak arkadaşının işi olabileceği gerçeğini yok sayıp kendi değersizliğiniz şeklinde yanlış yorumlama eğiliminde olabilirsiniz.

2-Öfkeli Çocuk Modu

Merkezde kızgınlık, öfke, hiddet gibi yoğun duygular vardır. Kişi ihtiyaçlarını uygunsuz ve kontrolsüz şekilde ifade etmektedir. Öfke duygusu normal bir duygu olsa da, öfkeli çocuk modundayken öfkeyi kontrol etmek ve mantıklı davranmak zorlaşabilir. Kişi hakkının yenmesi, önemsiz ve değersiz hissetme vb. duygular sonucunda yoğun bir kızgınlık ile tepki vererek kontrolü kaybedebilir.

3-Dürtüsel Çocuk Modu

Dürtüsel çocuk modunda, bir şeye sahip olmak ya da bir şeyi kesinlikle yapmak isteme dürtüsü oldukça ön plandadır. Kişi dürtüsel çocuk modunda olduğu zaman, öfkeli çocuk moduna benzer şekilde kendini kontrol etmekte zorlanarak haz ve arzularına yenik düşebilir. Sorumluluk ve disiplin anlamında sınırlarını bilemez. Örneğin, borcu çok fazla olmasına rağmen içindeki dürtüsel çocuk daha fazla harcama yapmasına yol açabilir.

Peki Ne Yapacağız?

Önce içinizde çocuk modlarını tanımalı ve isimlendirmelisiniz. Yoğun ve rahatsızlık verici duyguları hissettiğiniz zaman, “şuan hangi moddayım, ne hissediyorum, bedenim nasıl, bu duyguları çocukken nerede öğrendim?” gibi soruları kendinize yönelterek, tepki vermeden önce kendinizi izlemelisiniz. Böylece duyguları sahnede yoğun yaşamakta olan tiyatrocu olmaktan uzaklaşıp perde arkasından kendinizi izleyerek kontrol etmeyi öğrenebilirsiniz.

 

Yazan:

Psk. Nagihan KUTLU

Comments for this post are closed.
vajinismus

VAJİNİSMUS

Vajinismus ülkemizde yaygın olarak görülen cinsel işlev bozukluklarından biridir. Tanım olarak vajinismus, vajina …

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

DEHB, kişinin “kolayca ulaşılamayacak bir hedefe varmak için kullandığı kendini düzenleme becerileri” olarak …

Histrionik Kişilik Bozukluğu Nedir

Histrionik Kişilik Bozukluğu Nedir?

Psikoloji biliminin en eski araştırma konularından biri olan histrionik kişilik bozukluğunun bir diğer adı da histeridir. …